Januari is de maand van griep en verkoudheden. Half Nederland is ziek of loopt te snotteren, omdat de weerstand afneemt na een aantal maanden van minder zonneschijn en veel binnen zitten.

 

Het begint vaak met wat keelpijn en een verstopte neus, maar het komt soms ook totaal onverwacht uit de lucht vallen; Griep!

 

Spierpijn, verstopte holtes, koorts, koude rillingen, hoofdpijn en ook geen trek in eten.

 

Iemand die ziek is, wil niet eten. Dat lijkt gek, want je zou denken dat een ziek lichaam meer energie nodig heeft om het virus te verjagen. En daarom willen we zieke mensen vooral toch laten eten. Fruit, kippensoep, beschuitjes, sinaasappelsap en dergelijke zijn de gebruikelijke voedingsmiddelen voor mensen met griep.

 

Toch wil je als je griep hebt gewoon niks eten. En weet je wat? Dat is precies zoals het hoort!

 

Als je ziek bent heeft je immuunsysteem veel meer energie nodig om goed zijn werk te doen. Maar het heeft geen behoefte aan nieuwe indringers die via je spijsverteringskanaal kunnen binnen komen. Want bij elke hap die je eet, komt je immuunsysteem in actie. En dat is bij griep niet zo handig. Het immuunsysteem moet zijn aandacht richten op de griep, niet op alles wat er met je eten gebeurt.

 

Maar waar haalt het lichaam dan die energie vandaan? Je kunt toch niet van de lucht leven?

 

In rust gebruikt je immuunsysteem glucose als brandstof. Bij een chronische ontsteking kan het immuunsysteem ook nog op glucose zijn werk doen. Maar bij een acute situatie zal het immuunsysteem hard gaan werken op een andere brandstof: ketonen. Dat zijn door de lever omgebouwde vetten. Die vetten zijn afkomstig van je eigen voorraad (lucky you). En deze geven veel meer energie dan glucose. Je hersenen doen het ook goed op die ketonen, je brein geeft dan ook geen signaal af dat je moet eten.

 

Wat gebeurt er nu als je bij een acute situatie (zoals griep) suikers gaat eten? En echt, fruit en fruitsapjes zijn ook suikers.

 

Zodra je koolhydraten eet, zal je lichaam die suikers moeten wegwerken. Je gaat weer terug naar glucoseverbranding. Dat is niet erg als het maar een klein beetje is. Een appeltje of een cracker bijvoorbeeld. Maar zodra je dan veel koolhydraten eet (of drinkt), stopt de productie van ketonen en heeft je immuunsysteem minder kracht om de griep te beteugelen.

 

Ik vraag me dan ook af waarom ze in ziekenhuizen mensen aan glucoseinfusen leggen. Waarom geven we mensen daar geen goede vetten (zoals kokosvet) te eten? Kokosvet heeft als eigenschap dat je lichaam daar heel makkelijk ketonen van maakt. Het is naar mijn idee dus effectiever om bij griep een schepje kokosolie in de thee of koffie te doen, dan veel sinaasappelsap te drinken. Maar waarschijnlijk wil iemand met griep helemaal niks. En dat is dus helemaal niet erg (als het niet te lang duurt en je wel blijft drinken).

 

Kippensoep daarentegen is een goede oplossing om je lichaam te helpen bij een griepaanval. Het bevat weinig koolhydraten (mits je er geen vermicelli in doet) en het bevat waardevolle eiwitten, vetten en mineralen. Je zult dan wel zelf een bouillon moeten trekken van de kippenbotten. (Kippensoep uit een blik of zakje heeft natuurlijk geen toegevoegde waarde.)

 

Ik wens alle proesters en hoesters beterschap!

 

Yvonne van Stigt, master in de klinische Psycho Neuro Immunologie

Een uurtje surfen op internet levert al gauw een twintigtal websites op die de importantie van magnesium verkondigen. Zodra er iemand op facebook een vraag stelt over spierkramp, wordt er direct van alle kanten geroepen dat je magnesium moet slikken. Kan dat eigenlijk zomaar? Moeten we wel allemaal aan de magnesium?

 

Wie mijn blogs regelmatig leest weet het antwoord eigenlijk al wel. Nee natuurlijk moeten we niet allemaal aan de magnesium. Suppleren van mineralen is bij de een verstandig, bij de ander onverstandig. Tja, wat heb je aan zo’n antwoord, nu weet je nog niks.

 

Ik zal uitleggen waar je op kunt letten.

 

Ten tijde van gevaar zullen de nieren de kalmerende mineralen magnesium en zink afvoeren en de activerende mineralen natrium en koper vasthouden. Slim bedacht van het lichaam, vind je niet? Bij langdurige stress riskeer je dus een disbalans in je mineralenhuishouding. (En dus niet alleen een magnesiumtekort.)

 

Toch komen magnesiumtekorten in de reguliere dokterspraktijk weinig voor. Dat betekent niet dat niemand een tekort aan magnesium heeft, maar dat het tekort niet zichtbaar is in het bloed. Magnesium behoort namelijk tot de elektrolyten, dat zijn mineralen die de elektrische lading van de cel reguleren. Andere elektrolyten zijn calcium, natrium, kalium en fosfor. Als je in het bloed afwijkende elektrolytenwaarden hebt, is er iets helemaal uit  balans. Tijd voor de ambulance zullen we maar zeggen.

 

Het lichaam doet er namelijk alles aan om de hoeveelheid elektrolyten in het bloed in balans te houden. Desnoods zal het deze mineralen uit de botten of het bindweefsel vandaan halen, de hoeveelheid in het bloed heeft namelijk altijd prioriteit.

 

Er zijn echter niet zo heel veel mogelijkheden om te bekijken of je elders in het lichaam wel tekorten hebt op dit gebied. Je zou de haren kunnen laten analyseren, of de waarde van de elektrolyten in de rode bloedcellen. Die gegevens kunnen samen met het klachtenpatroon een deskundige een indicatie geven voor een tekort van bepaalde mineralen.

 

Bij een magnesiumtekort denken we dan inderdaad aan spierkrampen, maar helaas geven tekorten in de andere elektrolyten zoals calcium, natrium, kalium en fosfor nagenoeg dezelfde klachten.

 

Signalen calciumtekort

• hoge bloeddruk
• kramp in benen
• tanduitval bij ouderen
• osteoporose
• spierklachten

 

Signalen magnesiumtekort

• spierkrampen
• spierzwakte
• lusteloosheid
• menstruatiepijn
• PMS
• geprikkeldheid
• een laag libido
• migraine
• koude handen en voeten
• nervositeit

 

Signalen kaliumtekort

• Algehele zwakte
• slapeloosheid
• spierletsel
• spierzwakte
• vermoeidheid
• nervositeit
• onregelmatige hartslag
• constipatie
• hartkloppingen
• algehele stijfheid

 

Hoe weet je nu welk van de mineralen je tekort komt? En heeft het dan zin om alleen magnesium te slikken?

 

Het antwoord is helder; zonder goede testmethode weet je niet wat je precies zou moeten slikken en hoeveel. Alleen magnesium slikken kan meestal voor een korte periode geen kwaad, maar het kan (indien langdurig geslikt) ook de mineralenbalans ontwrichten.

 

Wie nooit stress heeft, gevarieerd eet, een gezonde darm en geen gezondheidsissues heeft en een gezonde leefstijl nastreeft, kan waarschijnlijk voldoende mineralen uit de voeding opnemen.

 

Maar wie veel stress heeft, een ketogeen dieet volgt, heel intensief sport, ziek is, of een genetische afwijking heeft, zal wat extra mineralen goed kunnen gebruiken.

 

Een van de beste manieren om mineralen binnen te krijgen, is (naast veel groenten eten) het gebruik van bottenbouillon als basis voor een soep.

 

Neem een kilo biologische runderbotten. Braad ze aan in een grote braadpan en voeg er ruim water aan toe (vul de pan in zijn geheel). Voeg er wat ‘goed zout’ aan toe en een scheutje appelazijn. Laat de pan minstens 36 uur koken. (Je kunt de pan ook in de oven zetten op 100 graden, dan hoef je deze ’s nachts niet uit te zetten.) Je zult zien dat er allemaal kleine gaatjes in de botten ontstaan. Hoe langer je de bouillon doorkookt hoe brosser het bot wordt. Het is zelfs mogelijk om de botten uiteindelijk ook te eten, kwestie van lang genoeg laten pruttelen. Maak er uiteindelijk met veel groenten een lekkere soep van.

 

Met zo’n soep is de kans op het ontregelen van de mineralenbalans bijna nihil. Wie echt een mineralentekort heeft, doet er goed aan om zich onder behandeling van een deskundige te stellen.

 

Eet smakelijk!

 

Yvonne van Stigt, Master in de klinische Psycho Neuro Immunologie

 

Je kent het vast wel, elk jaar begin je in januari fanatiek bij de sportschool, stop je met roken en ga je op dieet. En binnen een paar maanden zijn alle goede voornemens in rook op gegaan. Ben je dan een slappeling zonder wilskracht of is het normaal?

 

Ik kan je geruststellen, het is normaal.

 

Als je nieuwe aanpak succesvol is en je valt af, je voelt je fit en je bent minder gestrest, dan is het makkelijker vol te houden dan wanneer het allemaal niet lukt.

 

Als je op dieet bent en niet afvalt, te moe bent om naar de sportschool te gaan en zoveel stress hebt dat je de ene peuk met de andere aansteekt, dan is het niet alleen bijna onmogelijk om het roer om te gooien, maar bovenal ook onmenselijk. Zoveel wilskracht kun je niet van jezelf vragen.

 

Maar hoe kan het dan dat al die sportievelingen het wel volhouden om te blijven sporten, niet te snoepen en te roken?

 

Het antwoord is simpel, zij doen het meestal niet op wilskracht.

 

Voor hen is het gewoonlijk geen opgave om in beweging te komen. Zij vinden bewegen heerlijk! Hun lichaam schreeuwt niet om koekjes, patat en frikadellen. Zij worden blij van een bordje gezond. Als zij stress hebben gaan ze meer sporten en minder eten, ze krijgen letterlijk geen hap meer door de keel.

 

Niet ieder lichaam zit op deze manier in elkaar, dat had je waarschijnlijk al wel gemerkt. Als jij moeite moet doen om gezond gedrag vol te houden, is de kans groot dat jouw lichaam bij de eerste signalen van stress in de overlevingsstand gaat. En voor jou is dat dan vooral veel snaaien (liefst zoet en vet) en vooral niet bewegen, om energie te sparen.

 

En dat verklaart dan ook waarom de sportscholen in januari vol lopen, maar binnen drie maanden weer net zo leeg zijn als in december. Bij de eerste stress hobbel haken we af, als je tenminste net zo in elkaar zit als je lotgenoten. Maar is dat dan een schande? Nee natuurlijk niet! Het wordt alleen wel tijd om te begrijpen waarom het dan niet lukt. Dan hoef je jezelf tenminste niet te schamen.

 

Want ja, je zou graag willen dat je deze aanleg zou kunnen veranderen, dat je ook lekker gaat rennen bij stress en dat je geen behoefte hebt aan al dat lekkers. Maar dat is niet zo makkelijk als je zou denken. Jammer genoeg komt een groot gedeelte van dit probleem voort uit je genen en de rest is voorgeprogrammeerd.

 

Lekker dan! Is er dan niks wat je kunt doen?

 

Jawel, natuurlijk kun je er wel iets aan veranderen. Hier zijn 10 tips om ondanks je aanleg in 2017 je goede voornemens ook echt vol te houden.

1. Zoals we nu steeds vaker lezen in de media is een voedingspatroon met minder koolhydraten een hele hulp in de zucht naar zoet. Maar pas op, zodra je weer een taartje eet, ben je weer dagen van slag en op zoek naar lekkers.
2. Het helpt enorm als je alle eventuele ontstekingen in je lichaam weet op te lossen. Chronische ontstekingen zetten je lichaam aan tot het eten van zoetigheid. Denk dan ook aan darmproblemen door niet passend voedsel zoals bijvoorbeeld zuivel of gluten.
3. Check of je wel voldoende nutriënten hebt om je lichaam goed te laten functioneren.
4. Laat je bloed prikken op hormonale verstoringen, als je hormonen niet in balans zijn, is het vechten tegen de bierkaai.
5. Bekijk welke stressoren het je moeilijk maken, zoek bijvoorbeeld ander werk, of een andere partner(als dat tenminste geen stress oplevert).
6. Ga niet te intensief sporten, maar begin met gewoon te bewegen.Wandelen verlaagt stress, maar sporten kan stressverhogend werken. En daardoor weet je zeker dat je het niet gaat volhouden.
7. Zoek een voedingspatroon wat bij je past! En dat heb je nu eenmaal niet in twee weken uitgevonden.
8. Houd een logboekje bij om te ontdekken wat wel en niet bij je past. Je kunt er hier één bestellen.
9. Ga samen met een vriend(in) of partner starten met gezonder leven. Samen sta je tenslotte sterker en kun je elkaar door moeilijke momenten heen helpen. En je weet dat die gaan komen! Weet wel dat je lichaam dan weer terug gaat naar zijn bekende programma’s! Juist dan heb je iemand nodig die je de spiegel voorhoudt.
10. Onderzoek wanneer je trek hebt in een sigaret. Neem op zo’n moment een stukje komkommer of wat nootjes, of ga een eindje lopen. Zo kun je langzaam van het roken afkomen.

Het is dus zeker geen schande als je de goede voornemens niet volhoudt. Maar ik denk dat het slimmer is om de lat wat minder hoog te leggen.

Ik wens iedereen een oergezond 2017!

 

Yvonne van Stigt, Master in de klinische Psycho Neuro Immunologie

De wetenschap staat niet stil, gelukkig maar. Nog niet zo heel lang geleden dachten we dat hart- en vaatproblemen vooral het gevolg waren van het eten van teveel vet. Alhoewel…. dat wordt in veel ziekenhuizen nog steeds verkondigd…. (Laten we hopen dat het voortschrijdend inzicht over cholesterol en vet snel overal doordringt.) Ik krijg regelmatig vragen van mensen die wel weten dat vet niet de boosdoener is, maar niet precies weten wat ze dan wel allemaal kunnen doen om hart- en vaatproblemen te voorkomen.

 

Eén ding is wel helder, je hoeft geen Becel light vloeibaar met roombotersmaak meer te eten om aan je vaatconditie te werken. We weten inmiddels dat het eten van roomboter niet zorgt voor aderverkalking. Maar is er dan nog iets anders waardoor aderverkalking ontstaat?

 

Een belangrijke oorzaak van aderverkalking is een tekort aan vitamine K.

 

Vitamine K is een relatief onbekende vitamine. In 1974 werd ontdekt dat deze vitamine een belangrijke rol speelt bij de bloedstolling. Daarna werd pas duidelijk dat vitamine K betrokken is bij de calciumhuishouding. En misschien gaat er nu een belletje rinkelen, calcium is betrokken bij aderverkalking. In feite heb je bij aderverkalking last van calcium in de vaten, calcium wat je toch echt liever in je botten hebt. Want calcium in de bloedvaten maken deze stug en hard, terwijl deze soepel zouden moeten zijn. Vitamine K zorgt ervoor dat calcium naar de botten gaat en niet teveel naar de bloedvaten.

 

Omdat bloedstolling een hogere prioriteit heeft dan botten en bloedvaten, zal het lichaam de beschikbare vitamine K als eerste naar de lever sturen om de stolling te reguleren. De regulering van calcium richting de botten zal het moeten doen met wat er overblijft. En dat is bij de veel mensen niet genoeg. Uit onderzoek blijkt dat wel 40% van de mensen risico loopt om hierdoor klachten te ontwikkelen. En dat zijn dan hart- en vaatklachten (zoals aderverkalking) en osteoporose.

 

Nou lekker dan. Daar ben je dan klaar mee.

 

Het vervelende is dat je zoiets niet merkt op je 40^e, maar dat dit soort problemen pas merkbaar worden als het eigenlijk al te laat is. Als je een heup breekt bijvoorbeeld, of wanneer je met spoed naar het ziekenhuis gebracht wordt voor een ernstig hartprobleem.

 

Gelukkig hoef je niet lijdzaam af te wachten op deze doemscenaria. Je kunt met een vitamine K supplement preventief al veel doen, of je kunt je voeding eens onder de loep nemen. Vitamine K1 vind je vooral in groene groenten zoals spruitjes, broccoli, spinazie en boerenkool. Vitamine K2 wordt vooral gemaakt door gunstige darmflorabacteriën, maar zijn vanwege het fermentatieproces ook terug te vinden in kwark en kaas. Als je deze voedingsmiddelen niet al te vaak eet (en ik kan me voorstellen dat kaas nu eenmaal niet bovenaan jouw lijstje staat omdat het nu eenmaal andere nadelige effecten heeft), ben je dus aangewezen op een supplement.

 

Ik begrijp dat je niet zomaar een supplement wilt gaan slikken, dat zou ik ook niet doen. Maar hoe weet je dan of je voldoende vitamine K in je lichaam hebt om problemen te voorkomen?

 

Dat kun je niet makkelijk in bloedtesten zien, omdat de huidige testen alleen nog maar kijken naar de rol van vitamine K in de bloedstolling. Gelukkig is er daar nu iets op gevonden.

 

Er is een prachtig apparaatje op de markt gebracht waarmee je de stijfheid van de aderen kunt meten. Het werkt met een lampje, er komt dus geen bloed en naald aan te pas. Iedere arts of therapeut kan zo heel snel bepalen of het zinvol is om met een vitamine K supplement te starten. De uitslag zegt iets over de staat van het vaatstelsel, maar indirect ook iets over de staat van de botten.

 

Ik zou iedereen boven de 40, maar in het bijzonder vrouwen voor het begin van de menopauze, willen adviseren om regelmatig zo’n testje te doen om te zien hoe het ervoor staat. Voorkomen is tenslotte beter dan genezen.

 

Yvonne van Stigt, master in de klinische Psycho Neuro Immunologie

 

PS De Stiffnograph vitamine K meter is via deze link verkrijgbaar.

 

 

We herkennen het allemaal, als het niet van onszelf is, kennen we vast wel een perfectionist in onze omgeving. Dat zijn heus niet allemaal mensen die het gras met een nagelschaartje knippen. Nee, de meeste perfectionisten vallen niet op door bizarre gewoontes. Ze komen op  de buitenwereld over als betrouwbare hardwerkende mensen, hun innerlijke demonen weten ze goed te verstoppen.

 

Want dat een perfectionist het moeilijk heeft, staat buiten kijf. Hij of zij maakt het zichzelf echt lastig. Hij is nooit helemaal tevreden met zichzelf of zijn eigen prestaties. Je (her)kent het misschien wel, altijd het gevoel te hebben dat iets nog niet goed genoeg is. Je scriptie 5 keer herschrijven, voordat de familie op visite komt het hele huis poetsen, elke dag je straatje vegen, elke week naar de kapper, liposuctie van 100 gram buikvet…..

 

Ik denk dat deze eigenschappen meestal als karaktertrekken worden gezien, of misschien het gevolg van veeleisende ouders. Toch wil ik deze ‘karaktertrekken’ eens van een andere kant belichten.

 

Laten we het lichaam (en dus ook het brein) eens bekijken als een biochemische fabriek. We kunnen er namelijk niet omheen dat ALLES wat er in ons lichaam gebeurt (zelfs emoties) door stofjes geregeld wordt. Wanneer je dit als uitgangspunt neemt, vallen er ineens veel puzzelstukjes op zijn plek. En zo kunnen we diverse karaktertrekken uiteindelijk koppelen aan stofjes en dus ook aan de voedingsmiddelen waarmee die stofjes kunnen worden opgebouwd. Die gedachte is voor velen nog vreemd, het idee dat alles wat er in je lichaam gebeurt alleen kan plaatsvinden als er de juiste bouwsteentjes en hulpstoffen voor zijn. En die haal je nu eenmaal uit je voeding. Als je tenminste gevarieerd eet, want met alleen fastfood loop je kans op kortsluiting in je systeem.

 

Even terug naar het perfectionisme, de basis hiervan ligt in angst. Angst voor afwijzing, er niet mogen zijn, angst voor tekortschieten enzovoort.

 

Nu zijn we gewend om angst te zien als een natuurlijke reactie op gevaar, of bij irreële angst als een ‘afwijking’. Als je gaat kijken naar de biochemie achter angst kom je al snel bij histamine uit. (Ik heb daar al eens eerder een blog over geschreven, dat vind je hier.) Histamine is echter niet alleen een stof die door het immuunsysteem gebruikt wordt bij een allergie of een ontsteking, maar het is ook een neurotransmitter!

 

Neurotransmitters zijn de communicatiestoffen in de hersenen die ervoor zorgen dat we ons op een adequate manier gedragen. Dat we in beweging komen als het nodig is, dat we zin hebben in dingen en dat we kunnen handelen zoals de omstandigheden op dat moment vereisen.

 

Histamine is dus ook een neurotransmitter en geen onbelangrijke! Het is de neurotransmitter die alle andere neurotransmitters aanstuurt! Dat houdt in dat een verstoring rondom je immuunsysteem direct je gedrag beïnvloedt. Want histamine komt onder meer vrij bij bacteriële infecties, bij allergieën of bij mestcelproblemen.

 

Histamine zorgt voor bloedvatverwijding, zodat het immuunsysteem snel ter plekke kan zijn om een brand te blussen. Je krijgt er dus een rood hoofd van, een lagere bloeddruk en een hogere hartslag. Maar dat niet alleen, het zorgt ook voor angsten, zelfs voor paniekaanvallen en jeuk.

 

Als we nu perfectionisme bekijken als een reactie op een onderliggende angst, zou het geen gekke gedachte zijn dat perfectionisten misschien wel teveel histamine in hun systeem hebben. (Door een allergie, een gebrekkige afbraak van histamine, of ontsteking in de darm). Stel dat deze gedachte klopt, wat kun je er dan mee?

 

Vooropgesteld dat een milde vorm van perfectionisme ook veel voordelen heeft, zal je waarschijnlijk bij een heftige vorm wel iets willen veranderen. Ik denk dan aan alle ‘karaktertrekken’ waarbij controle en angst een rol speelt zoals orthorexia, obsessies en paranoia.

 

Als je ervan uit gaat dat perfectionisme altijd door veeleisende ouders veroorzaakt wordt, is het niet vreemd als die ouders ook last hadden van een teveel aan histamine. (En daardoor zelf ook perfectionist zijn.) Het zijn ten slotte niet voor niks je ouders…

 

Het lijkt mij de moeite waard om te zien of histamine een rol speelt in je gedrag. Het is niet zo heel moeilijk om dat zelf te checken. Omdat histamine de hartslag verhoogt, kun je met een hartslagapp (of een hartslag meter) heel gemakkelijk voor en na het eten je hartslag meten. Wanneer je hartslag na het eten meer dan 15 slagen hoger is dan daarvoor, weet je dat er voedingsgerelateerde histamine in het spel is. Je kunt zo uitzoeken op welke triggers je reageert. Hiermee heb je in elk geval een deel van de oorzaak gevonden. Reageer je maar op één voedingsmiddel, dan is het niet erg om dat product uit je voedingspatroon te schrappen. Reageer je op vele producten, dan is het raadzaam om met een deskundige uit te zoeken wat er precies aan de hand is. (Je vindt ze hier.) Je kunt namelijk niet zomaar alles vermijden, dan loop je de kans dat je belangrijke stoffen tekort komt. En die heb je nu net nodig om je systeem goed te laten draaien.

 

Yvonne van Stigt, master in de klinische Psycho Neuro Immunologie