Afgelopen woensdagavond werd bij omroep Max de tweede uitzending van ‘Hoe word ik 100’ uitgezonden. Ik ben blij dat er in dit programma nu eens zichtbaar gemaakt wordt wat wij al decennia weten: diabetes type 2 kan vaak geheel genezen met een aangepast voedingspatroon. Duidelijk werd dat na een paar dagen ‘low carb’ eten een aantal deelnemers de insulinespuit kon laten staan.

 

De begeleidend arts Tamara de Weijer is voorzitter van de vereniging Arts en Voeding. Zij vervult een voortrekkersrol in de medische wereld op het gebied van voeding en gezondheid. In het programma vroeg een van de deelnemers haar terecht: “Waarom heeft mijn huisarts mij dit niet verteld?” Tamara de Weijer antwoordt daarop dat het een redelijk nieuw inzicht is, dat zij zelf deze kennis pas twee jaar heeft.

 

Eerlijk gezegd verbaast me dit. Is dit echt een nieuw inzicht? Of is dit een inzicht wat heel lang genegeerd en belachelijk gemaakt is?

 

Laten we eens kijken hoe lang we dit al weten?

 

Voor zover ik weet (en misschien heb ik het mis) heeft dr. Atkins in 1972 in zijn boek ‘Dr Atkins diet revolution’ al heel duidelijk uitgelegd hoe het werkt. Hij wist uit ervaring dat het werkte, maar zijn theorie werd in de wetenschappelijke wereld met hoongelach ontvangen.

 

In Nederland heeft in 2009 Yvonne Lemmers in haar eerste boek ‘Basisboek Grip op Koolydraten’ dezelfde gedachte op de kaart gezet.

 

In Pubmed vind je vele onderzoeken waarin het ketogeen en het ‘low carb’ dieet ingezet worden om diabetes type 2 te verbeteren. Ik heb onderaan dit blog een aantal referenties neergezet. Ze gaan al terug tot 2004 en met wat zoeken vind je er ook voldoende van nog eerdere datum.

 

Hoezo dus nieuw inzicht?

 

Natuurlijk ben ik blij en verheugd dat er nu in main stream media aandacht is voor deze ( reeds bekende) informatie. Ik zou er nog wel wat aan willen toevoegen. Ik zou willen laten weten dat het succes van het veranderen van het voedingspatroon niet betekent dat ons huidige voedingspatroon daarom ook de enige oorzaak is van het ontstaan van diabetes type 2.

 

Nee, er zijn nog veel meer factoren die een rol spelen bij het ontstaan van deze nare aandoening. Denk daarbij aan ontstekingen, langdurige stress, of genetische aandoeningen. Ik vind het nogal stigmatiserend om een ongezond voedingspatroon als de enige oorzaak van diabetes type II aan te wijzen. Er zijn namelijk ook mensen die wel gezond eten en toch diabetes krijgen. Maar die worden natuurlijk niet gefilmd.

 

Als het daarom bij jou niet lukt om met een ‘low carb’ dieet van de insuline af te komen, is er dus meer aan de hand. Je zult dan op zoek moeten naar de ontbrekende puzzelstukjes. Gelukkig zijn er vele deskundigen die je daarmee kunnen helpen. Je vindt ze hier. In mijn boek Oerslank leg ik voor de geïnteresseerden meer uit over de glucosehuishouding.

 

Er moet me nog één ding van het hart. Waar zijn alle ‘deskundigen’ die altijd meteen klaar staan met hun commentaar als er iemand buiten de gebaande paden treedt? Ik heb bijvoorbeeld nog niks van Martijn Katan gehoord, of is hij stil omdat er nu echte artsen (en dus geen goeroe’s) mythes doorprikken en laten zien dat vernieuwing samen met gezond verstand toch wel werkt?

 

Yvonne van Stigt, master in de klinische Psycho Neuro Immunologie

 

• https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1325029/
• http://insanemedicine.com/wp-content/uploads/sites/4/2016/05/Beneficial-effects-of-ketogenic-diet-in-obese-diabetic-subjects..pdf
• https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/?term=Effect+of+a+Low-Carbohydrate+Diet+on+Appetite%2C+Blood+Glucose+Levels%2C+and+Insulin+Resistance+in+Obese+Patients+with+Type+2+Diabetes
• http://ltc-ead.nutes.ufrj.br/constructore/objetos/ARTIGO%201%20-%20A%20Low-Carbohydrate,%20Ketogenic%20Diet%20versus%20a%20Low-Fat%20Diet%20To%20Treat%20Obesity%20and%20Hyperlipidemia.pdf
• https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23680948
• https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22673594
• https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19099589

Echt waar. Ik krijg het nog vrijwel dagelijks te horen. Onvoorstelbaar hoe bepaalde redeneringen hardnekkig stand houden.

 

Heb je wel eens een citroen geproefd? Weet je hoe zuur deze is? Een citroen is zuur PUNT. Neem maar eens een pH stripje en leg het in citroensap. De pH van citroensap is ongeveer 2,3 en dat is heel erg zuur.

 

Maar hoe zit dat dan, je kunt je pH toch verhogen ofwel de zuurgraad van je lichaam verlagen door citroensap te drinken?

 

Ehh, nou dat zou wel heel makkelijk zijn om zo van je verzuring af te komen, zo eenvoudig is dat niet.

 

In de PRAL (Potential Renal Acid Load) waarden lijst (gebaseerd op de volgende studie: Remer T, Manz F, Potential renal acid load of foods and its influence on urine pH, J Am Die t Assoc. 1995 Jul;95(7):791-7. ) wordt uitgegaan van een berekening van de invloed van bepaalde voedingsmiddelen op de de pH van de urine.

 

Volgens deze PRAL lijst heeft citroen een negatieve zuurbelasting van -2,5 op je lichaam. Rozijnen komen op -21, dus die zouden nog veel effectiever zijn dan citroensap, volgens de lijst dan. Haver komt op een zuurbelasting van 10,7 ; vergelijkbaar met kwark die op op 11,1 uitkomt.

 

Wat moeten we nu met die lijst?

 

Volgens de samenstellers van de lijst is er gekeken naar het effect van voedingsmiddelen op de zuurgraad van de urine. Maar wat zegt dat eigenlijk? Kun je er wel van uitgaan dat een bepaald voedingsmiddel de zuurgraad van je urine rechtstreeks beïnvloedt? Of zijn er in het traject tussen een hapje kwark en het uitscheiden van zuren nog andere factoren die meespelen? Zegt de hoeveelheid zuren die je uitscheidt in de urine wel echt iets over de verzuring van je lichaam?

 

In de hele zuur-base balans van je lichaam speelt voeding maar een beperkte rol. Jammer, maar helaas. Het zou zo prettig zijn als we door het eten van een kilo rozijnen per dag onze verzuring zouden oplossen, maar zo werkt het niet.

 

Om te beginnen is er geen algemene pH van het lichaam. De diverse organen en weefsels hebben ieder hun eigen optimale zuurgraad. De zuurgraad van de maag zegt niks over de zuurgraad van het bindweefsel of de extracellulaire ruimte. Ook in de darm vind je verschillende pH waarden, afhankelijk van de locatie.

 

Een slok citroensap maakt de maag zuurder, maar de maaginhoud wordt in de darm meteen weer minder zuur gemaakt in de darm, anders zou je darm uit elkaar vallen.

 

De pH van de weefsels en de extra cellulaire ruimte wordt vooral beïnvloed door wat er zich in de cel afspeelt. Bij een anaerobe celstofwisseling komt er veel lactaat (melkzuur) vrij wat verzurend werkt op de weefsels. Die zuren worden door voeding maar heel beperkt beïnvloed. Die zuren worden primair via de ademhaling uitgescheiden (via de CO2 uitwisseling) en vervolgens ook via de nieren.

 

De beste manier om weefselverzuring tegen te gaan is dus niet het drinken van citroensap, natriumbicarbonaat of het eten van een kilo groenten per dag (niet dat groenten eten niet bijdraagt tot een betere gezondheid), maar wel door het verbeteren van de celstofwisseling en de ademhaling.

 

Je merkt dat je verzuurd bent als je met moeite de trap op komt, als je jezelf met loden benen de trap ophijst. Vermoeidheid is dan ook een signaal van verzuring.

 

Ademhalen kun je oefenen, maar als de verzuring van binnenuit komt, lijkt het mij handig om eerst de celstofwisseling te verbeteren. Anders kun je blijven oefenen op je ademhaling zonder merkbare progressie.

 

Hoe doe je dat?

 

Tja, nu willen jullie allemaal een protocolletje en dat kan ik niet geven, was het maar waar. De oorzaak van een anaerobe verbranding is namelijk nogal divers. Het kan ontstaan door chronische stress, nutriënten tekorten, erfelijke diversiteit, te intensieve trainingen, virussen, bacteriële belasting, zware metalen belasting, een slecht detoxificatiesysteem en nog veel meer.

 

Om die oorzaak te achterhalen zul je als een ware Sherlock Holmes op zoek moeten gaan. Dat is iets wat ik jaren gedaan heb voor mijn cliënten en wat ik nu mijn cursisten leer op de opleidingen waar ik les geef. Ik weet dat mensen het liefst een kant-en klaar oplossing hebben voor dit soort problemen (en dat een aantal van mijn ‘collega’s’ ook grof geld verdient met instantoplossingen), maar zo werkt het nu eenmaal niet. We zijn allemaal anders, en wat voor de één werkt, doet niks bij de ander. Helaas pindakaas ( wat overigens een verzurend effect heeft volgens de PRAL waardenlijst van rond de 8).

 

Begin dus maar eens met je leefstijl onder de loep te nemen, als je geen verbetering bemerkt, is het verstandig om professionele hulp in te schakelen. Je vindt deze professionals hier.

 

En voordat ik nu weer beschuldigd word dat ik rijk word van het doorverwijzen, ik verdien niets aan deze reclame. Deze hardwerkende hoog opgeleide mensen staan gratis op deze website.

 

Yvonne van Stigt, master in de klinische Psycho Neuro Immunologie

De gemiddelde Nederlander met maagzuurklachten zoekt zijn heil in Rennies, of als dat niet werkt een maagzuurremmer van de dokter. De acute klachten verminderen hiermee, maar zodra je ermee stopt komen ze weer terug. Veel patiënten krijgen van hun arts te horen dat hun maagklepje is beschadigd en dat rechtvaardigt dan een leven lang maagzuurremmers of H2 receptor-antagonisten slikken.

 

In de complementaire geneeskunde kijken we anders aan tegen maagzuurproblemen. De gangbare opvatting bij de natuurgeneeskundige behandelaar is dat de meerderheid van de mensen geen maagzuuroverschot, maar een maagzuurtekort heeft.

 

Vandaag ga ik wat dieper in op de beide gedachten, omdat het (zoals gewoonlijk) net weer even genuanceerder is dan we denken.

 

Wie heeft er nu gelijk?

 

Ehh, ik weet dat niet iedereen dit wil horen, maar eigenlijk zijn beide ideeën correct. Het is alleen even een puzzel om uit te zoeken wie teveel maagzuur produceert (en waarom) en wie te weinig maagzuur heeft.

 

Hoe zit dat dan precies?

 

In de jeugd is de maagzuurproductie optimaal, hoe ouder je wordt, hoe minder het wordt. De aanmaak van maagzuur wordt beïnvloed door de bijnieren. Wanneer de bijnieren minder goed functioneren (en laten we alsjeblieft niet zeggen dat ze uitgeput zijn, lees hier maar eens wat ik daarover al eerder schreef), bestaat de kans dat de maagzuurproductie vermindert. In deze gevallen werkt het om de maagzuurproductie te verbeteren door voor het eten iets zuurs in te nemen, zoals een slokje appelazijn of citroensap.

 

In mijn praktijk heb ik zo velen van een maagzuurprobleem of reflux afgeholpen. Zelfs als de arts had gemeld dat het maagklepje beschadigd was waardoor het maagzuur de slokdarm in kon komen. Het tekort aan maagzuur zorgde namelijk voor een gisting van de voedselbrij in de maag, waardoor de zure maaginhoud omhoog borrelt en zo de slokdarm irriteert. Zodra je dan zuur toevoegt, stopt het gisten en kan de voedselbrij de maag verlaten.

 

Toch zijn er ook mensen die wie wel een teveel aan maagzuur produceren. Er zijn zelfs baby’s met reflux,en die hebben echt geen maagzuurtekort.

 

Hoe kan dat dan?

 

Om dit te begrijpen zullen we naar de rol van histamine moeten kijken. Je weet wel, dat stofje wat jeuk veroorzaakt, angst en paniek en een versnelde hartslag. Ja juist, dat stofje. Histamine werkt als een soort wapen van het immuunsysteem in de strijd tegen ongewenste indringers. Het haakt aan op receptoren om zijn werk te kunnen doen. We kennen inmiddels vier verschillende receptoren, met diverse werkingsgebieden. Zo werkt histamine die aanhaakt op de H2 receptor vooral op de werking van het spijsverteringsstelsel.  Hieronder zie je de overige werkingsgebieden van histamine.

 

• H1-receptoren leiden tot symptomen zoals pijn tijdens de menstruatie, maagkrampen, spiertrekkingen / spasmen, bronchiale vernauwing / ademhalingsproblemen, braken, huiduitslag, jeuk, zwelling en allergische reacties, waaronder anafylaxie.
• H2-receptoren leiden tot symptomen zoals diarree, brandend maagzuur / reflux, braken, ademhalingsproblemen.
• H3-receptoren leiden tot symptomen zoals tachycardie / aritmie, lage bloeddruk, duizeligheid, hoofdpijn, misselijkheid, braken, angst, paniek, depressie, slapeloosheid of slaperigheid en invloed op het circadiaanse ritme.
• H4-receptoren hebben vermoedelijk invloed op het beenmerg.

 

Het maagmedicijn ranitidine (Zantac) is een H2 receptor-antagonist. Het blokkeert de H2 receptor zodat histamine niet kan aanhaken aan deze receptor. Daarmee verdwijnen de maagzuurklachten, maar die komen weer terug zodra je ermee stopt. Het zou naar mijn idee logisch zijn om verder te zoeken naar de oorzaak van het histamineprobleem, want daarmee kun je gelijk nog andere klachten oplossen. Maar ja, wie ben ik….

 

Het gebruik van maagzuurremmers veroorzaakt op de lange termijn een aantal problemen. Eén van de belangrijkste is het ontstaan van een vitamine B12 tekort, maar iets wat niet velen zich realiseren is dat de hele spijsvertering (en daarmee ook de opname van je voedingsstoffen) afhankelijk is van de vertering van je voedsel door middel van het maagzuur. Als het in de maag al mis gaat, kun je wachten op darmklachten.

 

Kortom, een maagzuurtekort of teveel is een signaal van iets anders, een onderliggend probleem. En volgens mij is dat toch echt geen tekort aan maagzuurmedicatie.

 

Yvonne van Stigt, Master in de klinische Psycho Neuro Immunologie.

De wat? Een Herxheimer reactie?

 

Juist, een Jarisch- Herxheimer reactie, heb je er ooit van gehoord? Deze term wordt regelmatig misbruikt als mensen in het begin van een therapie een verergering van hun klachten (zoals hoofdpijn, buikpijn, misselijkheid, huiduitslag en vermoeidheid) ervaren. Zo wordt de beginverergering van een homeopathische behandeling soms een Herxheimer reactie genoemd. Net zoals de beginverergering van een ‘detox’. Toch zijn dat niet allemaal Herxheimer reacties. Hoe zit het dan wel?

 

De reactie is voor het eerst beschreven door twee dermatologen Adolf Jarisch en Karl Herxheimer. Zij zagen de reactie voor het eerst bij patiënten met syfilis na een behandeling met antibiotica of kwik (!). Jarisch vermoedde dat de verergering van de klachten werd veroorzaakt door het afdoden van de spirocheten, waarbij endotoxinen (celwandbestanddelen van specifieke bacteriën)vrijkwamen.

 

Bij de Herxheimer reactie is er een toename van cytokinen (ontstekingsstoffen) zoals tumor necrosis factor alpha, interleukine-6 en interleukine-8. De endotoxinen en ontstekingsstoffen geven bij het afdoden van pathogenen, zoals schimmels, bacteriën en parasieten een verergering van de klachten, indien het lichaam niet goed in staat is om adequaat te reageren.

 

En dat is nu net waar de schoen wringt.

 

De term Herxheimer wordt te pas en te onpas gebruikt wanneer mensen niet opknappen van een therapie, maar juist een klachtenverergering ervaren. Het wordt gezien als een positief effect van een interventie, maar is dat ook zo?

 

Wanneer je een ‘detox’ doet en eerst zieker wordt, is de term Herxheimerreactie niet juist en zeker ook geen argument om vooral door te gaan met detoxen. Want dat is nu wat je net niet zou moeten doen…..

 

Een ‘detoxkuur’, een vastenkuur, een intensieve massage of een kruidenkuur kunnen ook in het begin klachten geven zoals vermoeidheid, hoofdpijn, misselijkheid en huidklachten. Die klachten worden NIET veroorzaakt omdat het lichaam een grote schoonmaak houdt en de afvalstoffen verwijdert. Die klachten ontstaan in dat geval doordat het lichaam juist NIET in staat is om de afvalstoffen op te ruimen. Het is dus geen teken dat je goed bezig bent! Je zou in zo’n geval dus niet door moeten gaan met ‘detoxen’ of vasten, maar je zou je lichaam op de juiste manier moeten ondersteunen om de afvalstoffen via de lever, nieren en darmen te kunnen afvoeren.

 

Hoe doe je dat dan?

 

Tja, dat is de vraag. Het zou zo makkelijk zijn als gemberthee voor iedereen het wondermiddel is. Of curcuma, of paardenbloemthee. Maar jammer genoeg is er niet één stofje waarmee iedereen het juiste detoxificatiepad in de lever kan ondersteunen. Was het maar zo simpel! Er is niet zoiets als even DE lever of nieren ondersteunen. Je weet namelijk niet welke detoxroute van de lever je moet ondersteunen. Dat is namelijk niet bij iedereen hetzelfde. De lever heeft vele opruimroutes en als je in een aantal van die routes een probleem hebt, zul je die specifieke route moeten ondersteunen. De één heeft een bakfoutje in route A, C en Z en een ander heeft een bakfoutje in route G. Die bakfoutjes, of liever gezegd genetische variatie, zorgt ervoor dat we allemaal anders reageren. Als leek is het niet zo makkelijk uit te zoeken waar je zwakke plekken liggen. Dat is meer iets voor een deskundig behandelaar.

 

Of je nu een echte Herxheimer reactie hebt, of een detoxificatieprobleem, het laat allebei zien dat je lichaam ondersteuning nodig heeft. Zie het als een signaal van je lichaam dat het allemaal iets te hard gaat en trap op de rem! Zoek een behandelaar die je niet laat doorzetten ondanks zware hoofdpijnen, maar ga in zee met een deskundige die kan uitzoeken hoe jouw lichaam ondersteund kan worden. Want echt, we zijn nu eenmaal allemaal anders.

 

Yvonne van Stigt, Master in de klinische Psycho Neuro Immunologie

 

Nu mensen zich meer en meer bewust worden van gezonde voeding vliegen de blogs en artikelen of heilzame effecten van voeding ons om de oren. Gewoonlijk worden die producten louter heilzame effecten toegedicht. Alsof we ineens allemaal gezond worden door deze heilzame producten in grote hoeveelheden naar binnen te werken.

 

Zo lees ik regelmatig over de prachtige eigenschappen van tarwegras, kokosolie, curcuma of chiazaad. Je kunt er nooit teveel van binnenkrijgen, lijkt wel. Mijn vaste lezers voelen hem al aankomen, de ‘maar’.

 

Om te beginnen is er veel onderzoek gedaan naar de effecten van curcumine, de actieve stof in curcuma. Daarin zijn vele positieve eigenschappen beschreven. Het is geen wondermiddel voor de lever zoals vaak gezegd wordt. Curcuma ontgift niet de lever, nee de lever zelf hoeft niet ontgift te worden. De lever is een belangrijk ontgiftingsorgaan wat ervoor zorgt dat de giftige stoffen uit ons lichaam worden uitgescheiden. Curcuma heeft een positief effect op specifieke leverprocessen waarbij overbodige of giftige stoffen worden afgevoerd. We hoeven de lever dus niet te reinigen, maar curcuma ondersteunt de lever in één van zijn opruimtaken.

 

Een ander belangrijk effect van curcumine is dat het ontstekingen kan remmen. Het is zelfs in staat om bepaalde bacteriën in de darm het leven zuur te maken. Niks dan hulde, zou je denken.

 

Is curcumine altijd en voor iedereen gezondheidsbevorderend?

Wat denk je?

Nee, helaas.

 

Zoals met elk voedingsmiddel, medicijn, supplement of bewegingsadvies, er is altijd ook een ‘maar’. Of iets goed voor je is of niet hangt af van specifieke omstandigheden. En laat dat nu net erg ingewikkeld zijn! Zo is het de vraag of je lichaam blij wordt van groene smoothies, dat hangt af van jouw capaciteit om oxalaten af te breken. En wie gevoelig is voor salicylaten kan beter geen kokosolie gebruiken. Maar goed, daarover een andere keer, we waren bij de curcuma.

 

In een publicatie uit 2012 is duidelijk geworden dat ook curcumine twee gezichten heeft. Met name in zijn immunomodulerende werking kan curcumine pathogene bacteriën helpen bestrijden of versterken.  Tja, wat betekent dat?

 

In het onderzoek is gekeken naar het effect van curcumine op bacteriën die in het lichaam zich binnen of buiten de cel bevinden. Bacteriën die gedijen buiten de cel worden door curcumine beter door het immuunsysteem in toom gehouden. Er zijn echter een aantal van die beestjes die zich kunnen verstoppen binnen de cel, om buiten het bereik van het,immuunsysteem te blijven. Onze immuuncellen kunnen nu eenmaal niet onze eigen cellen binnendringen om daar indringers aan te vallen. En juist de bacteriën die zich verstoppen worden sterker van curcumine.

 

Wat houdt dat nu in? Moet je nu wel of geen curcumine gebruiken?

 

Als je last hebt van darmklachten, veroorzaakt door een bacterie die zich in de cel kan verstoppen, is het verstandig om geen, of heel weinig curcumine te gebruiken.

 

Volgens de onderzoekers zijn dat in elk geval de:

• Salmonella enterica serovar Typhi CT18
• Salmonella enterica serovar Typhimurium
• Staphylococcus aureus
• Yersinia enterocolitica

 

Over andere bacteriën doen ze geen uitspraak, maar ik kan me zo voorstellen dat de ziekte van Lyme veroorzakende Borrelia en een aantal van zijn co-infecties misschien wel op dezelfde manier reageren. Zij zijn namelijk ook in staat om zich in de cel te verschansen.

 

De meeste mensen weten niet of en welke bacterie zij bij zich hebben, maar zij weten wel of hun klachten verergeren wanneer ze veel curcumine gebruiken. In geval van twijfel kun je met een ontlastingstest laten uitzoeken of je besmet bent met één van deze pathogenen.

 

Is curcumine nu voor iedereen slecht?

 

Nee, absoluut niet. wanneer je geen last hebt van bovengenoemde bacteriën is curcumine een geweldig hulpmiddel om je immuunsysteem een handje te helpen. Let alleen wel op dat je niet overdrijft. Méér is meestal niet beter.

 

Voor wie wel last heeft van brutale bacteriën doet er goed aan om een gespecialiseerde professional te raadplegen. Je vindt ze hier.

 

 

Yvonne van Stigt, Master in de klinische Psycho Neuro Immunologie.

 

http://aac.asm.org/content/56/11/5555.long