Misschien wist je het al, of is het helemaal nieuw voor je; in de darm begint de ellende. Nou ja, meestal dan. De darm is een onderdeel van het CMIS, het common mucosal immune system. De darmen maken dus deel uit van een systeem waarin slijmvliezen de hoofdrol spelen.

 

Andere met slijmvliezen beklede organen zijn de longen, de mond, de maag, de neus, de oren, de baarmoeder en de vagina. Al deze organen zijn als het ware met elkaar verbonden via de slijmvliezen. Als je dingen eet die niet bij je passen veroorzaakt dat een reactie in je darmen, maar mogelijk ook in de andere met slijmvlies bedekte organen.

 

Zo zie je dat een loopneus over kan gaan door anders te gaan eten. Of dat oorpijn kan verbeteren door het toedienen van probiotica. En een hardnekkige astma reageert meestal goed op het weglaten van zuivelproducten.

 

Zelfs huidklachten staan in een rechtstreekse verbinding met de darm. Veel mensen ervaren een grote verbetering van hun psoriasis of eczeem door de voeding aan te passen.

 

Het vreemde is dat velen de positieve effecten van een voedingsverandering ervaren, maar dat artsen de relatie tussen voeding en gezondheid nog negeren of zelfs ontkennen. Men verschuilt zich vaak achter het gebrek aan bewijs. Dat bewijs is er wel, alleen moet je wel weten waar je dat moet zoeken.

 

Een van de adviezen die ik op internet vaak voorbij zie komen, is het gebruik van probiotica. Dat zijn bacteriestammen die de gemiddelde mens nodig heeft voor een goed functionerende darm. Zomaar probiotica inzetten lijkt mij niet verstandig. Je weet namelijk niet wat je doet. Weet jij welke beestjes jij nodig hebt in je darmen? Er zijn een aantal verschillende stammen die veel gebruikt worden, maar er zijn er nog veel meer die je helemaal nergens in probiotica terug vind.

 

In facebookgroepen worden er regelmatig kefirkorrels aangeboden voor het maken van melk- of waterkefir. Kefir heeft gunstige effecten op de darmwerking door het gistingsproces wat het heeft ondergaan. Het gebruik ervan zal echter een verkeerd voedingspatroon niet compenseren. Als er echte problemen zijn in je darmen los je die niet met een beetje kefir op. Er zijn ook mensen die er zieker van worden, wees dus voorzichtig!

 

Ik ben daarom geen voorstander van een standaard kuurtje probiotica of kefir zo nu en dan. Als je geen klachten hebt, zou ik niet weten waarom je dat wel zou moeten doen. Als je wel klachten hebt, is het verstandiger om eerst de status van je darmflora in kaart te laten brengen (en dat doe je door middel van een poeponderzoek). Alleen na een antibiotica kuur is het verstandig om de darmflora weer op peil te brengen met een breed werkend probioticum, een product met zoveel mogelijk bacteriestammen. Deze bacteriën kunnen de darmflora weer herstellen, zodat je lichaam minder negatieve effecten van de antibiotica overhoudt.

 

Huisartsen kijken alleen naar indringers in de darm, maar natuurartsen of orthomoleculaire artsen of therapeuten kunnen in poep veel meer ontdekken. Zij doen dat gelukkig niet zelf, maar sturen een poepmonster op naar een laboratorium. Daar wordt niet alleen bekeken hoe het is met de dierentuin in je buik, maar ook hoe je immuunsysteem functioneert. En laat dat nu net van essentieel belang zijn!

 

Nee, het is geen leuk klusje, even je poep scheppen, maar het levert wel veel informatie op. Zonder poeponderzoek kun overigens al aan je poep aflezen of er iets mis is in de darm aan de geur, kleur en consistentie van de grote boodschap.

 

Een goede drol ziet eruit alsof je deze in de feestwinkel zou kunnen verkopen. Middenbruin, glanzend van kleur, hij plakt niet aan de pot en laat geen remsporen achter. Een gezonde darmwerking herken je verder aan het feit dat de bolus niet overmatig stinkt, vast is van consistentie en niet blijft drijven in de pot.

 

Als dat bij jou allemaal niet zo werkt én je hebt andere klachten, dan is het tijd om de boel eens te laten checken. De behandelaars op deze site weten hoe ze dat moeten doen. Hopelijk voorkom je hiermee dat de uitdrukking: “De dood huist in de darm.” werkelijkheid wordt.

 

Yvonne van Stigt; Master in de klinische Psycho Neuro Immunologie

Ik kom ze regelmatig tegen op internet. “Met gezond brood is niks mis. Als je maar gevarieerd eet kan een sneetje brood zo af en toe helemaal geen kwaad. Als je maar biologisch brood eet, krijg je geen problemen. Het is alleen maar een hype, dat gluten gedoe.”

 

Was het maar waar, allemaal stelligheden.

 

Niets in het leven is zwart-wit en wij mensen reageren niet allemaal hetzelfde. We dragen niet allemaal dezelfde kledingmaat, we hebben niet allemaal dezelfde schoenmaat en we reageren allemaal anders op voeding en medicijnen. Het zou zo makkelijk zijn als we allemaal hetzelfde zouden kunnen eten, maar helaas…. de realiteit is anders.

 

Als je last hebt van je darmen na het eten van brood, krijg je van de dokter iets voorgeschreven wat volgens het protocol zou moeten helpen. Meestal zijn dat zakjes met vezels. Als het niet werkt, krijg je een verwijzing voor de specialist. Deze arts bekijkt je bloed om te zien of je last hebt van gluten. Gluten is een verzamelnaam voor specifieke eiwitjes in granen. Als die eiwitjes niet goed worden afgebroken door spijsverteringsenzymen geven deze darmklachten. Het is in elk geval niet zo dat je regelmatig gluten moet eten om te voorkomen dat de darmen ‘lui’ worden. Deze gedachte kun je gerust als fabel beschouwen. Darmen worden namelijk niet lui als je geen gluten eet.

 

En nee hoor, de bloedwaarden zijn goed. Je hebt geen probleem met gluten. “Maar dokter, ik krijg pijn in mijn buik en een opgeblazen gevoel van brood.” “ Dat kan niet,”zegt de dokter, “je bloed is helemaal goed.” Misschien dat hij dan door middel van een darmbiopt onderzoekt of je last hebt van coeliakie.

 

Wat heeft de arts in het bloed bekeken? Gewoonlijk bekijkt hij of je antistoffen hebt tegen alfa gliadine, transglutaminase 2, anti DGP of zelfs anti endomysium. Hiermee kun je bepalen of je coeliakie hebt, dat is een ernstige aandoening waarbij de darmwand ernstig beschadigd wordt door onverteerde gluten.

 

Deze bepalingen sluiten coeliakie uit, maar hiermee sluit je niet uit of je misschien overgevoelig bent voor andere tarweonderdeeltjes, de zogenaamde NCGS (nonceliac glutensensitivity). Er zijn namelijk nog veel meer stofjes in tarwe waar je verkeerd op kunt reageren. Zo zijn er de beta-, gamma- en omegagliadine, maar ook transglutaminases die in andere weefsels zoals in de huid of de hersenen problemen kunnen geven.

 

Ik weet het, het klinkt allemaal erg ingewikkeld, en dat is het ook.

 

Waar je als patiënt nogal eens tegenaan loopt is de stelligheid van een arts die aangeeft dat het onderzoek niet liegt. Maar hij realiseert zich waarschijnlijk niet dat je met bloedonderzoek alleen datgene kunt zien wat je onderzoekt. Alles wat je niet bekijkt, blijft buiten beeld. Om hiermee een conclusie te trekken die niet overeenkomt met het klachtenpatroon van de patiënt zou ik een kunstfout willen noemen. De arts gaat daarmee voorbij aan het verhaal van de patiënt. De symptomen zouden juist centraal moeten staan. Gelukkig zijn er ook artsen die wel luisteren. Zij weten misschien niet wat er precies aan de hand is, maar geven het advies om vooral te doen waar je je goed bij voelt.

 

Er zijn voldoende studies die de relatie aantonen tussen het eten van gluten bij een NCGS (nonceliac glutensensitivity) en aandoeningen als diabetes, MS, neuropathie, ADHD, depressie en dergelijke.

 

Laat je daarom niet gek maken door instanties die glutenvrije voeding een hype noemen. Luister vooral naar wat jouw lichaam je vertelt. Heb je last van buikpijn, diarree, een opgeblazen gevoel, hoofdpijn, angsten of zelfs huidklachten (zoals eczeem, keratosis pilaris of psoriasis) na het eten van granen? Laat de granen eens een weekje staan, en kijk wat er gebeurt als je ze weer invoert. Krijg je dan klachten? Laat het dan goed onderzoeken door een deskundige. Als daar niks uit komt, weet je in elk geval wel dat je voorzichtig met granen moet zijn. Sommige mensen zullen helemaal geen gluten meer moeten eten en anderen kunnen misschien af en toe wel iets hebben.

 

Wees voorzichtig met glutenvrije producten. Glutenvrije koekjes, brood, gebakjes, sauzen en smaakmakers worden vaak in natuurwinkels verkocht. Dat is geen garantie voor kwaliteit. Dieetvoeding is meestal niet biologisch en de glutenvrije producten zitten meestal bomvol suikers en additieven.

 

Eet gewoon verse voeding die je zelf bereidt. Verse groenten, vis, noten en fruit zijn altijd glutenvrij. Waarom zou je dure bewerkte producten kopen als we een schatkamer hebben vol met glutenvrije voedingsmiddelen?

 

Yvonne van Stigt; Master in de klinische Psycho Neuro Immunologie

Gelukkig heb ik het niet vaak zelf meegemaakt, een paniekaanval, maar deze week overviel mij zomaar ineens een golf van paniek. Wat een rare ervaring! Je weet dat je nergens bang voor hoeft te zijn en toch gebeurt het gewoon. En er is niks wat je er tegen kunt doen.

 

Nu zou ik mezelf niet zijn als ik niet zou onderzoeken waar die aanval vandaan kwam. Op dit soort momenten ben ik extra blij dat ik ooit ben gaan studeren. Het werd mij al snel duidelijk.

 

Mijn paniek ontstond nadat ik ’s avonds lekker buiten gezeten had en helaas door een aantal muggen als lekkernij gezien werd. Maar liefst 40 muggenbeten in een uur. Ik was even onvoorzichtig, lette even niet op, terwijl ik weet dat ik altijd heftig reageer op muggenbeten.

 

Nou, ik heb het geweten. Vlak nadat ik een stukje geitenkaas at, brak de hel los. Wat een paniek ineens! Maar ook een vreselijke gekmakende jeuk!

 

Bij muggenbeten gaat het lichaam histamine produceren om de gevaarlijke indringers onschadelijk te maken. Kaas heeft echter ook een histamine stimulerend effect. En laat nu histamine een neurotransmitter zijn! Dat is een communicatiestof die in het zenuwstelsel (zoals in de hersenen) prikkels moet doorgeven. Een teveel histamine veroorzaakt angst en paniek.

 

Normaliter wordt histamine in de lever op tijd afgebroken en zo onschadelijk gemaakt. Maar dat gebeurt niet bij iedereen altijd even goed. Er zijn mensen (zoals ik) bij wie die leverprocessen nu eenmaal niet zo goed verlopen. Je zou kunnen zeggen dat je dan een bakfoutje hebt in één of ander biochemisch proces in je lichaam. Ik noem dat meestal een verstoring in de basisbiochemie.

 

Als je naar de dokter gaat met een angstprobleem zal deze je gewoonlijk medicijnen geven die de aanmaak van bepaalde stoffen beïnvloeden. Hiermee kun je ingrijpen in de biochemie van je lichaam. Het feit dat deze middelen bestaan, laat al zien dat we inmiddels weten welke stofjes bij angst niet goed functioneren. Jammer is dat bijna niemand verder kijkt naar de reden waarom die stofjes niet goed werken. Want die stofjes(neurotransmitters) moeten door het lichaam zelf gebouwd worden uit allerlei bouwsteentjes. Je hebt bepaalde eiwitten(aminozuren) nodig, maar ook een aantal hulpstoffen (cofactoren) zoals vitamine B12, folaat, vitamine B6, magnesium, koper, ijzer, mangaan etc. Veel van deze hulpstoffen heb je ook nodig om de neurotransmitters weer op tijd af te kunnen breken.

 

Misschien begrijp je nu dat een verstoring in bijvoorbeeld de werking van vitamine B12, ijzer of magnesium heel veel verschillende klachten kan veroorzaken. Ik denk dat alle zogenaamde psychische klachten een grote lichamelijke component hebben, te vinden in een verstoring van de basisbiochemie.

 

Bij mij was het probleem snel opgelost, een anti-histaminicum bracht snel verlichting, de paniek ebde binnen een half uur weg. Ik kies er op zo’n moment voor om even snel te handelen met een misschien niet zo natuurlijke oplossing. Het was namelijk niet uit te houden. Naderhand ga ik dan op zoek naar een natuurlijke en vooral veel diepgaandere oplossing.

 

Histamine ontstaat niet alleen door insektensteken, ook een voedingsallergie kan een teveel aan histamine veroorzaken. Het lastige is alleen dat je niet altijd weet dat je ergens allergisch op reageert. Je hoeft namelijk niet altijd jeuk te hebben van histamine. Het is ook mogelijk dat je last hebt van je darmen of angstaanvallen, zonder dat je weet dat je ergens niet tegen kunt. Zo heb ik een cliënte die na het eten van brood angstaanvallen krijgt. Als je niet beter weet, zit je dan snel aan de medicijnen, terwijl het veranderen van je voedingspatroon een veel betere oplossing zou zijn.

 

Als je voor heel veel producten allergisch bent, is het bijna niet te doen om je voeding helemaal aan te passen. In dat geval zou ik zeker met een deskundige op zoek gaan naar jouw bakfoutjes in de basisbiochemie.

 

Het is overigens ook nog mogelijk dat bepaalde bacteriën in je darmen zelf histamine maken. Je kunt je voorstellen dat je die beestjes liever kwijt bent, maar hoe? Door middel van een ontlastingsonderzoek is uit te zoeken of de dierentuin in jouw darm wel in balans is. De behandelaars op deze website weten hoe en waar ze zo’n onderzoek kunnen laten uitvoeren.

 

Mij was het al duidelijk, maar ik hoop dat jullie nu ook begrijpen dat angst en paniek niet gelabeld kunnen worden als aanstellerij. Naar mijn idee is het een verstoring in de basisbiochemie of mogelijk een allergie. Laat je daarom niet met een kluitje in het riet sturen en zoek hulp bij een deskundige die samen met jou op zoek kan gaan naar de echte oorzaak van je klachten.

 

Yvonne van Stigt; Master in de klinische Psycho Neuro Immunologie

Ze schieten als paddenstoelen uit de grond. Detoxcoaches, detoxbegeleiders, detoxrecepten en detoxgoeroes. Het lijkt wel alsof we allemaal van binnen ernstig vervuild zijn en schoongespoeld moeten worden.

 

Is dat zo? Klopt die gedachte wel? Je raadt het al, ik heb hier wel ideeën over.

 

Om te beginnen ben ik blij dat er steeds meer mensen nadenken over voeding en gezondheid. Wat dat betreft juich ik deze ontwikkeling toe. Toch heb ik ook wel wat bedenkingen bij de fabels die zo her en der over detoxen verspreid worden. (En ook zeer hardnekkig blijken te zijn.)

 

Allereerst wil ik onderscheid maken tussen twee basisbegrippen; detox en vasten. Ik lees namelijk regelmatig dat die twee begrippen door elkaar gehaald worden en zelfs als synoniem gebruikt worden.

 

Detox is een proces van het lichaam zelf, uitgevoerd door de chef detox; de lever. Dit orgaan doet dit helemaal zelf, mits deze de juiste nutriënten tot zijn beschikking heeft. Daar hoef je dus, behalve een volwaardig voedingspatroon, gewoonlijk niets voor te doen.

 

Vasten is het weglaten van voeding en/of vocht. Het weglaten van voeding zal de lever waarschijnlijk niet aanzetten tot harder werken in zijn detoxprocessen.

 

De gedachte die ik regelmatig hoor, is dat wij zo af en toe moeten detoxen om onze afvalstoffen op te ruimen. Hoe zie je dat voor je? We lijken te denken dat ons lichaam in onze cellen de uitlaatgassen van de verbranding bewaart en dat wij door extra te gaan drinken onze cellen schoonspoelen. Hmmm…. Kan dat wel?

 

Het antwoord is nee, dat is onzin. We kunnen door extra water te drinken niet onze bloedvaten, cellen of organen schoonspoelen. Het enige orgaan wat harder gaat werken is de nier. De nieren filteren het bloed en scheiden het water uit. Daarbij worden de nuttige stoffen gerecycled en wat weg kan, wordt afgevoerd.

 

Wat zijn die afvalstoffen nu eigenlijk? Ik vind de term afvalstoffen een beetje denigrerend. Het lichaam produceert namelijk zelf geen afvalstoffen, er blijven wel reststoffen over bij de verbranding. Die reststoffen worden grotendeels weer hergebruikt en zijn juist zeer waardevol.

 

Er zijn echter wel stoffen die toxisch kunnen worden, als het lichaam er niet goed in slaagt om bijvoorbeeld hormonen op de juiste manier af te breken. De afbraak van hormonen vindt plaats in de lever met behulp van een aantal hulpstoffen. Denk dan aan zwavelachtige stoffen zoals je die vindt in broccoli, maar ook aan folaat (uit groenten) en vitamine B12 uit vlees.

 

We komen ook in aanraking met toxische stoffen van buitenaf. We leven nu eenmaal in een wereld vol met toxische stoffen in de lucht, in het water en in ons voedsel. Daar zal met name de lever mee moeten dealen.

 

Misschien heb je nu al een voorzichtige conclusie getrokken.
Als je gaat vasten zorg je ervoor dat de lever het moeilijker krijgt, want je mist dan de o zo belangrijke nutriënten die je nodig hebt om dit orgaan goed zijn werk te laten doen. Deze nutriënten zul je toch echt uit je voeding moeten halen. In feite ben je dan juist contra-productief bezig.

 

Als je klachten krijgt zoals hoofdpijn, vermoeidheid of huiduitslag zijn dat geen ontgiftingsverschijnselen. Dat zijn nu juist bijwerkingen van een niet goed functionerend detoxificatiesysteem van de lever.
Drie liter water drinken zal je niet helpen in het detoxproces. Daar gaat de lever niet harder van werken. Het gevaar van teveel water drinken is overigens net zo groot als van een tekort aan water. Het gaat dus allemaal om de balans.

 

Als je belastende voedingsmiddelen weglaat uit je voeding, kun je daarmee wel de aanvoer van stoffen die de lever moet verwerken, verminderen. Zo zie je regelmatig dat mensen opknappen als zij de zuivelproducten of de granen laten staan. Deze voedingsmiddelen kunnen bij bepaalde mensen de darm irriteren. Door deze voedingsmiddelen weg te laten kan de darm helen waardoor er minder belastende stoffen uit onze voeding via het bloed naar de lever vervoerd worden. Je kunt je voorstellen dat de lever het hierdoor minder zwaar krijgt.

 

Er zijn kruiden en voedingsmiddelen die bepaalde leverprocessen ondersteunen. De lever kent twee fases in het detoxproces. In de eerste fase van dit proces werken heel veel enzymen om stoffen van vetoplosbaar, wateroplosbaar te maken. Ieder mens heeft wel een aantal bakfoutjes in het systeem. In dat geval kunnen extra stofjes geen kwaad. Je weet echter nooit van jezelf welk leverenzym bij jou misschien een beetje extra hulp nodig heeft, of wat misschien juist wat afgeremd zou moeten worden. De tweede fase van de lever scheidt de wateroplosbaar gemaakte stoffen uit. Hiervoor zijn vooral veel B vitaminen en mineralen nodig. Je kunt je voorstellen dat het eten van extra veel groenten of het slikken van extra vitaminen en mineralen bij sommige mensen deze fase van de lever kan ondersteunen.

 

In een eerder blog heb ik al eens aandacht besteed aan de gedachte dat we via onze voedselkeuze de verzuring van het lichaam zouden kunnen oplossen. Ook die gedachte berust niet op feiten. Ons lichaam is prima in staat om via de CO2 uitwisseling de pH in orde te houden. Alleen bij langdurige stress zal een anaerobe verbranding een teveel aan melkzuur veroorzaken en dat kan verzurend werken. Melkzuur moet je overigens niet zien als de vertegenwoordiger van het kwaad, het heeft vele nuttige effecten. Zo is je lichaam zelfs in staat om melkzuur weer als brandstof te gebruiken. Je zult in het geval van verzuring de oorzaak moeten aanpakken. Natuurlijk helpt het eten van veel groenten je een stuk op weg naar een goede gezondheid, maar je lichaam ermee ontzuren? Was het maar waar. (Ik ga nu niet in op een andere hype: natriumbicarbonaat, daarover kun je lezen in mijn blog ‘Help ik ben verzuurd‘)

 

Mijn boodschap moge duidelijk zijn.

 

  • Volwaardig voedsel is de basis van een goed functionerend detoxsysteem.

 

  • Het gebruik van veel groenten en fruit is hiervan de basis.

 

  •  Vasten is niet hetzelfde als een detox, maar kan wel degelijk gunstige effecten hebben.

 

  •  Drink genoeg, maar overdrijf niet met het drinken van water.

 

  • Gebruik je gezond verstand en loop niet achter elke hype aan.

 

  • Zoek als het allemaal niet vanzelf gaat een goed opgeleide deskundige zoals je die op deze website kunt vinden.

 

Yvonne van Stigt; Master in de klinische Psycho Neuro Immunologie

Afgelopen vrijdag liep ik op een congres een collega tegen het lijf. Deze therapeut vertelde dat hij een moeilijke tijd achter de rug heeft door het verlies van een familielid tijdens de behandeling tegen een nare ziekte. Hij was niet alleen verdrietig om het verlies van zijn naaste, maar hij voelde zich vooral ook machteloos en genegeerd. Al jarenlang behandelt de zeer betrokken therapeut vele cliënten met dezelfde aandoening in zijn praktijk, en met succes. En op het moment dat zijn naaste getroffen werd door deze aandoening werden zijn adviezen in de wind geslagen.

 

Ik kan me zijn onmacht goed voorstellen. Het is voor een complementair werkend therapeut of arts heel frustrerend wanneer je ziet dat je veel zou kunnen betekenen voor je familie of vrienden en dat zij niet eens een andere gedachte willen horen. Alleen de visie van de behandelend arts wordt gehoord. Veel van mijn collega’s geven dan ook geen adviezen aan familieleden.

 

De reden waarom mijn collega het extra moeilijk had, was dat zijn familielid uiteindelijk overleden is aan de gevolgen van niet passende medicatie, terwijl hij daar regelmatig voor gewaarschuwd had. Mijn collega zag dat er iets mis ging, waarschuwde, maar hij werd niet serieus genomen.

 

Wat moet je dan?

 

Het dilemma waar je op zo’n moment mee worstelt is niet eenvoudig. Of je dramt door en maakt een enorm drama om je gelijk te halen, met kans op ruzie in de familie, of je houdt je mond en ziet een geliefde eraan onderdoor gaan. De gulden middenweg bestaat meestal niet. Voorzichtig aangeven wat je denkt, veroorzaakt gewoonlijk meer problemen. Want stel dat je het achteraf toch bij het rechte eind hebt gehad? Dan zit de familie met het schuldgevoel dat ze niet naar je geluisterd hebben.

 

Deze therapeut wist op basis van zijn ervaring en kennis van de biochemie dat zijn familielid de verkeerde medicatie toegediend kreeg. Hij kon dit afleiden uit de symptomen die duidelijk waarneembaar waren. De behandelend arts keek naar de statistiek en het behandelprotocol. Volgens deze richtlijnen was de medicatie geschikt.

 

Hoe overtuig je in zo’n situatie een behandelend arts?

 

Gelukkig staan steeds meer artsen open voor discussie, mits je met de juiste argumenten komt. Dat is bij familie nog wel eens anders. Het imago van de complementaire arts is voorlopig nog niet te vergelijken met dat van een reguliere arts. Dat is wel gek als je bedenkt dat de complementaire arts dezelfde basisopleiding heeft, maar daarna een andere weg is ingeslagen. Ook voor die andere weg zul je lang moeten studeren. Maar gek genoeg wordt die studie niet voor vol aangezien.

 

Overigens zijn er ook voor de complementaire therapeuten behoorlijke opleidingseisen om voor een (gedeeltelijke) vergoeding vanuit de zorgverzekering in aanmerking te komen. Deze eisen worden door de VGZgroep per 1 januari 2017 dermate veranderd dat het gros van de therapeuten een deel van de opleiding zal moeten overdoen.

 

Ook ik zou mijn medische basis opleiding eigenlijk moeten herhalen, alleen vanwege het feit dat mijn diploma stamt van voor 2013. Ik bedank voor de eer, ik geloof niet dat ik een betere therapeut zal worden door het uit mijn hoofd leren van de namen van de middenhandsbeentjes.

 

Wat denk je dat er zou gebeuren indien dit soort eisen vanuit de zorgverzekeraars gesteld zouden worden aan artsen? Ga maar even opnieuw examen doen, of je hele studie herhalen……

 

Ik heb het idee dat dit soort regelgeving de kwaliteit van de complementaire zorg misschien wel zal reguleren richting protocollaire behandelingen, maar hierdoor juist niet zal verbeteren. Volgens mij is geneeskunde, in welke vorm dan ook, nog steeds maatwerk.

 

Yvonne van Stigt; Master in de klinische Psycho Neuro Immunologie

Het tempo waarin mens en dier zich aanpassen aan de evolutionair veranderende omstandigheden is gewoonlijk niet heel hoog te noemen. Een mooi voorbeeld hiervan is het feit dat potvissen als enige diersoort regelmatig aanvaringen hebben met reuze tankers, meestal met dramatische gevolgen voor de potvis. De reden dat alleen zij tankers blijkbaar over het hoofd zien, ligt in het feit dat potvissen al miljoenen jaren de grootste zeedieren in hun habitat zijn.
Er zijn in hun leefomgeving geen grotere dieren, laat staan tankschepen. Potvissen hadden daarom geen noodzaak om in hun radarsysteem ook een module in te bouwen om zich voortbewegende grotere obstakels te detecteren.

 

De mens heeft ook moeite met het aanpassen van het lichaam aan veranderingen. Misschien heb je wel eens stilgestaan bij de gedachte dat wij mensen in de tijd dat wij op aarde rondsjouwen pas 10.000 jaar gebruik maken van landbouwtechnieken. Dat wij ook pas 10.000 jaar geleden gestart zijn met het houden van dieren? Dat we in de periode ervoor zelf ons eten moesten jagen en verzamelen? Dat is toch wel een ver van mijn bed idee. We kunnen het ons nu nauwelijks voorstellen. We zijn nog lang niet allemaal in staat om goed met melkproducten om te gaan. We kunnen ook de granen lang niet allemaal goed verteren. En daarmee zijn we toch al zo’n grove 10.000 jaar in contact.
Evolutionaire aanpassingen gaan dus niet zo snel, of er moet sprake zijn van grote urgentie.

 

Ik vraag me daarom af wat de gevolgen zullen zijn van de supersnelle veranderingen van de laatste vijftig jaar. Zijn er misschien op dit moment al aanpassingen van de mens onder druk van de zeer snel veranderende omgeving? En dan bedoel ik niet de aanpassing dat we over een miljoen jaar allemaal ongestraft bij Mac Donalds kunnen eten. Nee, er zijn vast wel evolutionaire aanpassingen gaande die we nu nog zien als ziekte, die uiteindelijk alleen maar oplossingen blijken te zijn.

 

In vroeger tijden was onze wereld heel klein. Je was betrokken bij mensen in je nabijheid en men kon zich door het goed ontwikkelde empathisch vermogen inleven in een ander. Zo zorgden mensen voor elkaar. Maar de situatie is veranderd. Door de globalisering weten we binnen een uur dat er in Verweggistan een bus van de weg raakt, of dat er ergens een overstroming of aardbeving plaats vindt. Door ons goed ontwikkelde empathisch vermogen worden we geraakt door het lijden van anderen, ook als deze mensen ver weg wonen. De televisie brengt die beelden en daarmee ook het gevoel heel dichtbij.

 

Wat gebeurt er met je als je dagelijks alle rampspoed van de wereld op je af ziet komen? Zijn we in staat om hier iets mee te doen? Wat doet dit met je stressregulering?

 

Normaliter is ons stresssysteem erop gemaakt om eerst te vluchten of te vechten, om vervolgens een oplossing te zoeken. Als je dagelijks via de TV gebombardeerd wordt met rampen en geweld kun je niet meer vechten of vluchten. Een oplossing zoeken is ook geen optie. De enige optie die we hebben is het geven van geld, of alles negeren. Vandaar dat we via 555 regelmatig veel geld ophalen. De bereidheid tot geven wordt overigens minder als er veel rampen achter elkaar plaatsvinden. De mensen worden murw, want zij ervaren niet meteen dat het geven van geld ook echt iets oplost. En dat is nu wel wat ons stresssysteem wil. Dat wil een oplossing, dan pas komt er rust. Als er geen oplossing komt, is in dat geval negeren de enige optie.

 

Weten we eigenlijk wel hoe ons lichaam reageert op contact met anderen via facebook en WhatsApp? Als je bedenkt dat bij normaal menselijk contact het immuunsysteem geactiveerd wordt, dat we via feromonenuitwisseling kunnen ruiken of mensen bij ons passen, wat gebeurt er dan als we ons digitaal verbinden met anderen terwijl ons immuunsysteem niet mag meepraten? Wat gebeurt er dan eigenlijk? Weten we dat wel? Wat gebeurt er als jouw tiener (aan de smartphone geplakt) de hele dag met veel soortgenoten tegelijk aan het communiceren is? Wat doet dat met het immuunsysteem? Wat doet dat met het stresssysteem? Is dat ooit onderzocht?

 

Zo bedacht ik mij dat de globalisering en de digitale communicatiesystemen misschien wel eens een rol kunnen spelen in het ontstaan van autisme. Natuurlijk weet ik dat er vele factoren meespelen, maar ik besef me ook dat een ontwikkeling in de evolutie nooit zomaar plaatsvindt. Is het een rare gedachte om te veronderstellen dat mensen met Asperger’s Syndrome beter beschermd zijn tegen de stress die de nieuwe communicatiemiddelen zoals TV en internet veroorzaken? Zou het misschien zo kunnen zijn dat een sterk ontwikkeld empathisch vermogen geen evolutionair voordeel meer is? Misschien is het daarom juist wel een pré om je meer te kunnen focussen op datgene wat interessant is en je niet te hoeven laten afleiden door prikkels van buiten. Ik weet wel dat veel mensen geen krant meer lezen en geen TV nieuws meer kijken juist vanwege het feit dat zij alle ellende niet meer aan kunnen.

 

Zou het kunnen dat onze tieners doodmoe worden van alle communicatiemiddelen? Is het misschien mogelijk dat het immuunsysteem helemaal de weg kwijt raakt door deze veranderingen?

 

Het is maar een hypothese, maar wel één om eens over na te denken.

 

Yvonne van Stigt; Master in de klinsiche Psycho Neuro Immunologie

 

PS. Ik weet heel goed dat verkeerde voeding, straling, te weinig beweging etc. ook een rol spelen, maar daar heb ik het vandaag niet over.

Als ik nu terugkijk op mijn lagere schooltijd begrijp ik nu waarom het allemaal zo moeilijk was. Ik voelde mij het domme gansje van de klas. Het lelijke eendje. Iedereen leek precies te begrijpen waar het over ging, alleen ik niet. Het leek wel alsof iedereen een andere taal sprak.

 

Jaar na jaar ging ik met de hakken over de sloot over naar het volgende leerjaar. Maar ik was dan ook een erg jonge leerling. Het zou geen schande zijn als ik eens bleef zitten. Maar dat maakte niets uit, dat maakt het niet minder erg. Ik ben dan ook nooit gelukkig geweest op school, ik paste er niet.

 

In de zesde klas (ik ben nog uit de tijd van een zesklassige lagere school) deden we een Cito toets. Op een dag riep het hoofd der school mij bij zich in zijn kantoortje. Ik kan het me nog als de dag van gisteren herinneren. Met knikkende knieën ging ik naar binnen. Hij vertelde dat ik tot zijn grote verbazing de toets goed gemaakt had. Geheel tegen zijn verwachting in kon ik misschien wel naar de HAVO. Nou, nou, iedereen blij.

 

Eenmaal op de HAVO ging het best wel goed, totdat ik in het tweede jaar mijn enkelbanden scheurde op de trampoline en tegelijkertijd geveld werd door een vermoeidheidsvirus. Ik bleef zeker 6 weken thuis en haalde die achterstand niet meer in. Maar ach, ik was een jonge leerling. Ik doubleerde en ging vervolgens naar 3 VWO.

 

Vanaf dat moment heb ik nooit meer ergens hard voor hoeven leren. Het was net alsof alles vanzelf ging. Zo vreemd, wat er precies gebeurd is, snap ik nog steeds niet, maar dat er ergens een schakelaartje is omgezet, is mij nu wel duidelijk.

 

Ik weet nu dat ik een beelddenker ben, een systeemdenker, sensitief, intuïtief en blijkbaar helemaal niet dom.

 

Na 15 jaar voor de klas gestaan te hebben, ging het licht uit, werd ik chronisch moe en werd ik daardoor gedwongen om op onderzoek uit te gaan. Achteraf bekeken is het allemaal een prachtige training geweest voor datgene wat ik nu met veel passie en liefde doe. Ik geef nu weer les, maar nu over de puzzeltocht naar gezondheid.

 

Ik geef les zoals ik ben, een systeemdenker. En laat dat nu juist een kwaliteit gebleken zijn, en niet iets minderwaardigs!

 

Mijn eigen ervaringen hebben ervoor gezorgd dat ik vanuit mijn hart mensen kan uitleggen hoe het werkt. En nu blijkt dat daardoor bij mijn publiek juist de kwartjes vallen. Op dit moment sta ik dusdanig in mijn kracht dat ik open kan zijn over mijn eigen twijfels en onvolmaaktheden. Nu pas zie ik waar deze moeizame reis toe geleid heeft. Ik kan alleen maar zeggen dat dit mij een gelukkig mens maakt.

 

Waarom vertel ik dit? Misschien ben jij wanhopig over je eigen situatie, misschien ben je bang dat het niet meer goed komt. Misschien twijfel jij aan je eigen capaciteiten, of worstel je met jouw kinderen die ook niet lijken te passen in deze maatschappij. Hiermee wil ik je laten zien dat het goed komt als je je hart volgt en dat uiteindelijk de puzzelstukken op zijn plaats zullen vallen.

 

Yvonne van Stigt; Master in de klinische Psycho Neuro Immunologie

Vrijdagavond was Robert Lustig (een bekend kinderarts uit de USA) te gast bij Humberto Tan. Hij strijdt al enige tijd tegen het overmatig gebruik van suiker. Hij kreeg van Humberto alle ruimte om zijn verhaal te vertellen, het werd zelfs een minilezing. Chapeau Humberto! Chapeau RTL!
Eindelijk dringt er een ander geluid door in het bastion van de televisie. En dat terwijl het programma gesponsord wordt door Quakers cruesli! Je moet wel lef hebben om met zo’n verhaal tegen je hoofdsponsor in te gaan.

 

Ik verwonder me er echter wel over dat er een Amerikaanse kinderarts aan te pas moet komen om dit verhaal te vertellen. Het lijkt wel of de mensen het pas willen geloven als een gerenommeerd arts met deze gedachte komt. Want zeg nou zelf, horen we deze geluiden in Nederland al niet veel langer? Zijn er geen Nederlandse deskundigen die hier iets over kunnen bijdragen? Ik kan wel een paar namen bedenken. Meestal wordt hier in Nederland als het over voeding gaat meteen professor Katan uit de mottenballen getrokken. En zijn ideeën over voeding en gezondheid stroken nu eenmaal totaal niet met die van Robert Lustig.

 

Maar goed, even over de inhoud. Waar ik erg blij mee was dat Robert Lustig uitlegde dat overgewicht meestal niets te maken had met te weinig bewegen en teveel eten. Hij gaf aan dat een hormonaal of metabool probleem meestal de oorzaak is van overgewicht. Jammer dat hij niet genoeg tijd had om daar dieper op in te gaan, want ik denk dat juist deze boodschap gehoord moet worden. Er was een kort filmpje te zien van een obees meisje wat aangaf dat ze zo haar best deed, maar dat ze niets afviel. Blijkbaar is het voor mensen die geen problemen hebben met hun gewicht niet te bevatten dat anderen juist erg veel moeite doen en dan toch dikker worden.

 

Dat laatste werd schrijnend duidelijk bij de uitzending van Obese van vorige week zondag. Het betrof een jongedame die door de ‘deskundigen’ van het TV programma eerst een aantal maanden over de kling gejaagd werd, heel veel gewicht verloor, en vervolgens geen gram meer afviel met hetzelfde programma. Erger nog, ze was doodmoe en ze kwam aan. Wie moe is maakt nu eenmaal geen energie van wat hij eet. Gelukkig werd er onderzoek gedaan en bleek dat haar stresshormonen roet in het eten gooiden. “Haar lichaam keerde zich tegen haar” werd er gezegd.

 

PARDON? Wat een onzin! Haar lichaam keerde zich helemaal niet tegen haar. Haar lichaam deed precies wat een lichaam moet doen, onder de omstandigheden die deze ‘deskundigen’ gecreëerd hadden!

 

Oei, wat kan ik me daar over opwinden! Maar laat ik dat maar niet doen, zonde van mijn energie en niet goed voor mijn eigen stresshormonen.

 

Er zijn namelijk een paar redenen waarom een lichaam geen vet afbreekt. Vetafbraak wordt geremd door een teveel aan insuline, een teveel aan glucose en een teveel aan melkzuur. Als je precies wilt weten wat die drie factoren met elkaar te maken hebben, kun je het beste mijn boek Oerslank eens lezen. Dan wordt het allemaal een stuk duidelijker.

 

Kort door de bocht gezegd gaat het in de regel om stresshormonen. Dat hoeft niet te betekenen dat het tussen de oren zit, het kan heel goed te maken hebben met erfelijke bakfoutjes. En daar zou ik nu wel eens bij Humberto iets over willen vertellen. Wie weet dat Nederland het dan nog beter gaat begrijpen. Want nu voel ik mij nog heel regelmatig een roepende in de woestijn.

 

Yvonne van Stigt; Master in de klinische Psycho Neuro Immunologie

Je kent ze vast wel, mensen die steevast al het groenvoer mijden. Er is zelfs een TV commercial gemaakt waarin groenvoer wordt afgeserveerd als voor mietjes. Nee echte mannen hebben echte honger en zij hebben echt eten nodig. En dat is dan een of ander pizzabroodje voor in de magnetron. Echt eten, laat me niet lachen.

 

Toch zijn het vooral mannen die niet van groente houden, daar zal dus wel weer een evolutionaire reden achter zitten. As je ervan uitgaat dat mannen jagers zijn en vrouwen verzamelaars, dan is het misschien verklaarbaar. Maar zeker weten doe ik dit niet.

 

Het Voedingscentrum schrijft over groente het volgende: “Het advies is om 200 gram groente per dag te eten. Samen met fruit vormt groente vak 1 van de Schijf van Vijf. Groente levert weinig calorieën en veel voedingsstoffen. Daardoor is groente goed voor het houden van een gezond gewicht. Groente geeft veel voordelen voor de gezondheid en verlaagt het risico op chronische ziekten.”

 

Behalve dat het advies voor 200 gram groente wat mij betreft nog ver beneden de maat is, kan ik met de argumenten die zij gebruiken helemaal niks. “Groente is goed voor je gezondheid” nou dat zal de mensen echt over de streep trekken. Zo’n advies zal de echte groentehater aan zijn laars lappen. Als je gedrag van mensen wilt veranderen, zul je met betere argumenten en met een betere onderbouwing moeten komen.

 

We weten hopelijk allemaal dat groenten belangrijk zijn voor de essentiële voedingsstoffen, ook wel nutriënten genoemd. Maar als je dan vraagt over welke vitaminen we het dan hebben, blijft het stil. Een enkeling weet dan nog wel vitamine C te noemen, maar veel verder dan dat komen we niet.
Dat groenten ook erg veel vezels bevatten is voor het gros van de mensen ook onbekend. Nee, vezels associëren we met granen.

 

Groenten bevatten erg veel nutriënten. Het voedingscentrum zegt er dit over:” Groente levert belangrijke voedingsstoffen, zoals vitamines en mineralen en voedingsvezels. In groente zit onder andere vitamine C, vitamine A, foliumzuur, kalium, ijzer en calcium. In groente zitten bovendien veel bioactieve stoffen, zoals carotenoïden. In principe kan ons lichaam zonder deze stoffen, maar ze spelen misschien wel een rol bij de positieve gezondheidseffecten van groente en fruit.

 

De hoeveelheden voedingsstoffen verschillen erg tussen de verschillende groentesoorten. Ook binnen dezelfde soort kunnen verschillen bestaan. Afhankelijk van het ras, het seizoen, bodem, bemesting en klimaat kunnen de hoeveelheden voedingsstoffen variëren. Er zijn geen aanwijzingen dat biologisch geteelde groente meer voedingsstoffen bevat.”

 

Als consument raak je nu wel in verwarring, hoe zit het nu met die bioactieve stoffen? “In principe kan ons lichaam zonder deze stoffen……” Vervolgens wordt beschreven dat carotenoïden als bioactieve stof in het lichaam omgezet wordt in vitamine A. Is dat dan niet nodig voor je lichaam?

 

En als biologisch geteelde groente niet meer nutriënten bevat, waarom zou ik dat dan kiezen? Ik zie zelf er het nut niet van om die laatste opmerking te maken. Want het argument om biologisch te eten is van een andere orde, biologisch voedsel bevat minder chemische bestrijdingsmiddelen. En die heeft een lichaam echt niet nodig.

 

Ik wil wat dieper ingaan op een hele belangrijke vitamine die je in plantaardig voedsel vindt. Dat is folaat, de natuurlijke variant van de chemische foliumzuur. Enige tijd geleden heb ik er al eens een blog over geschreven. Foliumzuur vind je niet in groente, folaat wel. Het voordeel van folaat is dat iedereen deze vitamine heel hard nodig heeft om je genen goed te laten werken. Samen met vitamine B12 zorgt het ervoor dat ziekmakende genen (die we allemaal hebben)niet geactiveerd worden. Zonder voldoende folaat geef je allerlei nare aandoeningen (waaronder kanker) een kans. Met voldoende folaat wordt de kans op een ernstige ziekte veel en veel kleiner.

 

Nu krijgen zwangere vrouwen het advies om foliumzuur te slikken om de kans op een kindje met een open ruggetje of een hazenlip te verkleinen. Deze aandoeningen zijn door folaat te voorkomen omdat folaat de betreffende genen stil houdt. Foliumzuur slikken kan hiervoor goed werken, maar er zijn nogal wat mensen met een mutatie in het gen wat van foliumzuur weer folaat moet maken. Dat is de MTHFR genmutatie. We vermoeden dat rond de 10% van de mensen in Nederland deze mutatie heeft. Voor hen is het slikken van foliumzuur ongewenst. Zij hebben folaat nodig, folaat uit groenten of uit een supplement. Die speciale supplementen zijn niet zomaar in elke apotheek te krijgen, groenten vind je overal. (Lees hier meer over foliumzuur)

 

Omdat je niet weet of je deze genetische mutatie hebt, is het misschien slim om meer dan 200 gram groente per dag te eten. Ik adviseer om minstens 400-500 gram per dag groente te eten. Dan ben je geen konijn, maar vergroot je de kans op een langer en gezonder leven. Zo simpel is het.

 

Yvonne van Stigt; Master in de klinische Psycho Neuro Immunologie

Je ziet ze niet vaak meer op de weg, de deux cheveauxtjes, ofwel de lelijke eendjes. Die grappige waggelende autootjes met een zeer beperkte motorinhoud. Die leuke auto heeft zijn charme te danken aan zijn uiterlijk, niet aan zijn prestaties op de weg.

 

De Ferrari daarentegen is bekend om zijn snelle start, zijn hoge topsnelheid en zijn prachtige belijning.

 

Beide auto’s hebben brandstof en onderhoud nodig. Zodra je ze verwaarloost worden de prestaties minder. Als je er de verkeerde brandstof in doet zullen ze allebei stilstaan. De carrosserie zal gepoetst moeten worden, en de remblokken gecontroleerd. Kortom het onderhoud zal voor beide auto’s niet zo heel veel verschillen.

 

Ook al vertroetel je het lelijke eendje, verwen je hem met de beste motorolie en staat hij elke nacht in de garage, het blijft een lelijk eendje. Een goed onderhouden, optimaal presterend lelijk eendje. Het autootje is in goede conditie, maar het zal nooit een Ferrari worden.

 

Bij mensen is het net zo. Als je geboren wordt met de genetische aanleg om topsporter te worden, dan bof je. Je zult er wel alles aan moeten doen om de optimale prestaties neer te zetten. Je zult vroeg naar bed moeten, gezond moeten eten, heel veel moeten trainen, alcohol laten staan, geen drugs gebruiken, stress vermijden en nog veel meer. Allemaal om je mogelijkheden tot het uiterste te benutten.

 

Als je geboren wordt met de genetische blauwdruk vergelijkbaar met een lelijk eendje zul je ook verschrikkelijk je best moeten doen. Je zult er ook alles aan moeten doen om optimaal te presteren. Je zult vroeg naar bed moeten, gezond moeten eten, hard moeten werken, alcohol laten staan, geen drugs gebruiken, stress vermijden en nog veel meer. Allemaal om je mogelijkheden tot het uiterste te benutten.

 

Alleen zijn die mogelijkheden anders dan die van de topsporter. Misschien red je het met veel moeite om een gezin te runnen. Of red je het net om een paar uur in de week te werken.

 

En wanneer je als lelijk eendje niet je stinkende best doet om goed voor je lichaam te zorgen, red je het niet, dan ben je niet in staat om mee te doen in de maatschappij.

 

Mijn boodschap aan alle deux cheveauxtjes is dan ook, dat je vooral je best doet voor jezelf. Kijk naar je eigenschappen die jou bijzonder en charmant maken. Maar laat je alsjeblieft niet gek maken door Ferrari’s die het idee hebben dat we allemaal hetzelfde moeten kunnen. Die vinden dat iedereen een topsnelheid van 300 kilometer per uur moet kunnen halen, als je maar je best doet. Zij begrijpen niet dat er mensen zijn die zonder te klagen topsport bedrijven, terwijl dat niet zichtbaar is. Zij behalen geen medailles en staan niet op het erepodium. Zij struggelen elke dag om overeind te blijven.

 

Het goede nieuws is wel dat iedereen optimaal zijn mogelijkheden kan benutten. En dat kan nu net het verschil maken tussen ziek en niet ziek. Misschien is het goed om te weten dat lelijke eendjes uiteindelijk veel leuker zijn dan een Ferrari. Heb je ooit gepicknickt op het Franse platteland met een Ferrari met een open dak?

 

Yvonne van Stigt; Master in de klinische Psycho Neuro Immunologie