Als je net op weg bent op ontdekkingstocht naar gezondheid en goede voeding, denk je al gauw te weten hoe de zaken in elkaar zitten. Je vindt een methode die voor jou werkt, en die is dan meteen goed voor iedereen. Of dat nu een vegetarisch-, macro biotisch-, paleolithisch- of low carbdieet is, je bent enthousiast en je bazuint rond hoe goed het voor ons is. Iedereen moet het vlees laten staan, peulvruchten zijn het gezondste voedingsmiddel op aarde, koolhydraten zijn vergif, wie nu nog e-nummers eet is echt gestoord of we hebben nu eenmaal allemaal veel koolhydraten nodig. Dit zijn wel zo’n beetje de stellingen die je overal tegenkomt.

Dit soort tegenstrijdige berichten zijn verwarrend voor de consument, wij willen nu eenmaal graag een algemeen advies waar je houvast aan hebt. Maar meer dan verwarrend is het niet. Ronduit gevaarlijk wordt het wanneer mensen met een cursus van drie weken als opleiding zich bezig gaan houden met adviezen op het gebied van ernstige ziekten. Je kent ze vast wel, nieuwbakken therapeuten die ervan overtuigd zijn dat ze alles kunnen oplossen, zelfs kanker zou eventjes te genezen zijn.

Wie mijn boeken kent, weet dat ik geloof in het zelfherstellend vermogen van het lichaam. Door alle omstandigheden te optimaliseren kun je veel doen, maar helaas weten we nooit wat er precies nodig is om te genezen. Na jaren ervaring weet ik één ding zeker. Wat voor mij werkt, hoeft voor een ander niet te werken.

Wij mensen hebben allemaal een eigen genetisch profiel, ons lichaam werkt nooit exact hetzelfde als dat van anderen. Je kunt daarom simpelweg stellen dat algemene adviezen over gezondheid en voeding niet altijd werken. Laat me een voorbeeld geven. Het eten van veel groene groenten is gezond, met name broccoli, spruiten en asperges zijn heel gunstig voor ons lichaam. Althans, over het algemeen. Toch zijn er zijn mensen die deze groenten niet door hun keel krijgen. Het is niet ondenkbaar dat deze mensen een genetisch foutje hebben waardoor zij de zwavel uit die groenten niet goed kunnen verwerken. Het is zelfs mogelijk dat deze mensen neurologische klachten krijgen van een teveel aan deze groenten. Zij voelen zich daarom beter zonder die zwavelhoudende groenten. Weet wel dat voor het overgrote deel van de mensen zwavelhoudende groenten heel gezond zijn. (Waag het dus niet om nu rond te bazuinen dat het gevaarlijk is om spruitjes te eten!)

Hetzelfde geldt voor de hoeveelheid koolhydraten die we eten. Deskundigen waarschuwen nogal eens voor het gevaar van te weinig koolhydraten in de voeding. Daardoor zou de schildklier trager gaan werken. Anderen zeggen juist dat een low carb dieet de oplossing is voor alle kwalen. Je raadt waarschijnlijk al wel hoe ik erover denk. De waarheid ligt ergens tussen deze twee uitersten. Het kan voor jou geweldig zijn om minder koolhydraten te eten, maar het kan ook helemaal verkeerd uitpakken. Over het algemeen kan het voor mensen met bloedsuikerproblemen geen kwaad om hun koolhydraatinname drastisch te verminderen.

Om zo’n advies goed op te kunnen volgen zul je wel moeten weten wat koolhydraten zijn.
Koolhydraten zijn samengestelde suikers, je vindt ze in zetmeelrijke voedingsmiddelen zoals aardappelen, rijst, brood en pasta. Maar ook in groenten en fruit, in gebakjes, snoep en koek. Wanneer je minder koolhydraten eet kun je prima functioneren met alleen koolhydraten uit groenten en fruit. Wanneer je intensief gaat sporten heb je misschien meer nodig. Hoeveel precies? Wie het weet mag het zeggen, dat is voor iedereen anders. Jouw lichaam vertelt precies wat het nodig heeft, als je goed luistert ga je dat wel ontdekken.

Zolang je niet met een gebruiksaanwijzing op je buik geboren wordt, zul je zelf (of met behulp van een deskundige) moeten ontdekken wat goed voor jou is. Dat is niet iets wat je in een paar weken of maanden uitgezocht hebt, daar ben je wel wat langer mee bezig. En een garantie op succes kan ik je niet geven, helaas. Ik weet dat deze boodschap niet is wat mensen willen horen, toch kan ik het niet makkelijker maken. Ook ik heb geen antwoord op alle vragen.

Hoe meer ik leer, hoe minder ik lijk te weten.

Yvonne van Stigt; Master in de klinische Psycho Neuro Immunologie

Als je zomaar aan mensen op straat vraagt waar foliumzuur goed voor is, krijg je tien tegen één te horen dat foliumzuur alleen gebruikt wordt door vrouwen die zwanger willen worden, of dat zij dit gebruiken in de eerste drie maanden van de zwangerschap. Veel meer kennis over dit bijzondere stofje is er over het algemeen niet bij de gemiddelde Nederlander. Wanneer je vraagt hoe je foliumzuur binnenkrijgt heeft het merendeel van de mensen geen idee. Een enkeling weet misschien dat het voorkomt in groene groenten. Klopt dit? Nee, je zult je misschien verbazen maar foliumzuur, als zodanig, komt niet voor in groenten. Ik hoor de verontwaardiging al, “wat een onzin, natuurlijk zit er foliumzuur in groene groenten.” En toch zeg ik dat dat niet waar is.

Foliumzuur is de stof die zwangere vrouwen geadviseerd krijgen, dat klopt. Maar in groenten bevindt zich niet de chemische stof die wij in pilletjes geadviseerd krijgen, nee, daarin bevindt zich DiHydrofolate (DHF). Deze natuurlijke variant van foliumzuur bevindt zich in de meeste groentesoorten. Foliumzuur zelf is niet in een natuurlijke bron te vinden.

Via allemaal ingewikkelde stapjes, waar weer diverse enzymen voor nodig zijn, wordt het DHF omgezet in L-Methylfolate. Hiervoor heb je speciaal het enzym MTHFR nodig. Voor de liefhebbers, dat enzym heet Methyltetrahydrofolatereductase. Mooi scrabblewoord! Juist dat enzym werkt bij bepaalde mensen niet goed. Zij hebben een genetische mutatie waardoor dat enzym zijn werk niet goed doet. Als dat bij jou het geval is, kan het zo zijn dat het tabletje met foliumzuur niet datgene kan doen waar het voor bedoeld is, of dat het je misschien van de regen in de drup helpt.

Ik hoor je denken, “O, dus foliumzuur is slecht voor mij.” NEE! Natuurlijk niet! Zo werkt het niet! Er zijn mensen, die misschien beter een andere vorm van foliumzuur kunnen gebruiken. Voor hen zijn er nog twee natuurlijkere varianten te vinden, de methyltetrahydrofolate en de formyltetrahydrofolate (ook wel folinezuur genoemd). Zij voelen zich beter met deze laatste twee varianten.

Waarom vertel ik dit nu ?

Ik leg dit niet uit om te laten zien dat foliumzuur niet goed is omdat het chemisch is en nagemaakt. Nee, veel nagemaakte moleculen kunnen vaak evengoed hun werk doen als de natuurlijke vormen. Dat heeft in de biochemie niet zoveel gevolgen. (Ook al zijn er legio mensen die vinden dat we alleen maar natuurlijke vitaminen mogen slikken. Ik wil hen vragen waar we dan al die vitaminen vandaan moeten halen, uit groenten en fruit? En wat doe je dan met de rest van die groenten?) Ik leg dit ook niet uit om te vertellen dat je die andere vormen van foliumzuur beter kunt gebruiken dan de gewone variant, want dat hoeft helemaal niet zo te zijn.

Nee ik leg dit uit om te laten zien dat gezondheid niet opgelost kan worden met ‘one size fits all’ oplossingen. Hoe meer ik leer over genetica en epigenetica, hoe meer ik begrijp dat we op een dood spoor uitkomen met de protocollengeneeskunde. Ook in de orthomoleculaire geneeskunde wordt er nog veel te vaak gewerkt vanuit de gedachte dat iedereen op dezelfde manier reageert op een behandeling. We leren nog te vaak dat we een probleem wel oplossen met een protocolletje. Mijn docent fysiologie van de Academie voor Natuurgeneeskunde wist al vele jaren geleden het er bij mij in te stampen. Wat doe je als het niet werkt? Als het niet is wat je denkt dat het is?

Gelukkig komen er steeds meer puzzelstukjes bij, die ons helpen om de persoonlijke puzzel van iemand op te lossen. Want hoe weet je nu of jij een bepaalde mutatie hebt, van bijvoorbeeld het MTHFR gen? In de afgelopen 20 jaar heb ik zelf proefondervinderlijk uitgezocht waar mijn lichaam baat bij heeft. Dat heeft mij veel geld, tijd en energie gekost. Maar wat ik ontdekt heb, wat goed voor mij is, hoeft niet goed voor jou te zijn. Er is op dit moment echter een hele goede oplossing!

Vandaag de dag kun je steeds makkelijker door middel van genetisch onderzoek laten uitzoeken waar bij jou het probleem ligt. De techniek is er al lang, dus waarom doen we dat dan niet?

Het blijkt nogal duur te zijn om die dingen voor iedereen goed uit te zoeken. Er wordt echter wel volop genetisch onderzoek gedaan van tumorweefsel. Dan kan het wel, als het kalf verdronken is…..Deze technieken kunnen juist heel goed gebruikt worden om de oorzaken van ziekte op te sporen, juist op het gebied van nutrigenetics en nutrigenomics wordt er veel vooruitgang geboekt.

Je kunt je genetische systeem zien als een orkest, wat een muziekstuk speelt. De instrumenten zijn de genen die geluid maken, maar de dirigent en de muzikanten zijn de levensomstandigheden die bepalen welke instrumenten mee mogen doen. Zij bepalen of het muziekstuk mooi wordt of niet. Het zijn uiteindelijk de levensomstandigheden, voeding, beweging, stress, gifstoffen en straling (en nog veel meer) die bepalen of de ontspoorde genen wakker worden, en mee gaan spelen.

Het zou zo mooi zijn als in de klassieke geneeskunde het besef ontstaat dat de oorzaak van ziekte niet ligt in de ontsporing, of foutjes in de genen, maar juist in de levensomstandigheden die de ontspoorde genen wakker maken. Tot die tijd zullen mijn collega’s en ik als Sherlock Holmes op zoek moeten naar de INDIVIDUELE handleiding van onze cliënten.

Yvonne van Stigt; Master in de klinische Psycho Neuro Immunologie

P.S. En wil je vanaf nu nooit meer zeggen dat iets wel of niet goed is voor ons allemaal?

Hoe zit het nu, wat is nu beter voor je gezondheid: regelmatig iets eten om de motor te laten draaien, of juist twee keer per dag een grotere maaltijd nuttigen? Het antwoord op deze vraag zal je misschien verbazen, maar er is echt duidelijk wetenschappelijk bewijs dat de eerste manier van eten de gezondheid geen goed doet.

De Nederlandse wetenschapper Karin Koopman publiceerde in mei van dit jaar in ‘Hepatology'(een belangrijk wetenschappelijk tijdschrift) een artikel waarin zij het effect heeft onderzocht van verschillende manieren van eten op de lever en de ontwikkeling van buikvet. Zij bekeek onder meer welke manier van eten de lever meer doet vervetten en de buik dikker maakt. De lever wordt vet van teveel eten (dat is duidelijk), het is de vraag of de maaltijdfrequentie en het soort eten wat je eet nog uitmaakt voor de lever en het buikvet. Wanneer de lever vet wordt, is dat geen goede zaak. Er is hierbij een relatie met het metabool syndroom en de ontwikkeling van diabetes type II.

Er is altijd aangenomen dat het niet uitmaakt hoe vaak je eet, er wordt vaak genoeg geadviseerd om regelmatig kleinere beetjes te eten. Karin Koopman heeft in haar onderzoek laten zien dat de lever vet wordt bij de inname van teveel calorieën. Je zult om de lever te vervetten dus teveel moeten eten. Uit het onderzoek is gebleken dat het wel degelijk uitmaakt hoe vaak je dan eet. Met name een voedingspatroon met teveel calorieën, met een hogere maaltijdfrequentie zorgen voor een leververvetting en de ontwikkeling van buikvet.

Haar voorzichtige conclusie is dan ook dat tussendoor snacken niet zo verstandig is. Dat lijkt mij een open deur, snacken klinkt sowieso niet zo positief. De conclusie die ik zou willen trekken uit deze studie gaat iets verder. Naar mijn idee is het voor de meeste mensen verstandig om het aantal eetmomenten te beperken. Je zou kunnen beginnen met alleen te eten als je echt honger hebt. Waarom zou je eten als je geen honger hebt? Dat kan betekenen dat je het ontbijt overslaat, en pas gaat eten als je echt honger hebt. Ik ontbijt vrijwel nooit, en voel me daar goed bij. Het idee dat je moet eten om de motor te laten draaien is echt nergens op gebaseerd. Om de motor te laten draaien zul je moeten bewegen, als je er eten instopt en niet gaat bewegen kan je lichaam er vet van maken. Ik zeg overigens niet dat je niet mag ontbijten, nee, luister naar je lichaam! Hoeveel mensen kunnen ’s morgens geen hap door de keel krijgen? En moet je er dan toch tegen heug en meug iets instoppen? Je weet nu, dat zoiets helemaal niet nodig is(ook niet bij kinderen). Ga pas wat eten als je daar aan toe bent. Zorg dan wel dat kinderen iets te eten meenemen naar school, zodat ze iets kunnen eten waar het lichaam iets aan heeft. Op school is er meestal een grote keus aan snacks, terwijl juist jongeren in de groei volwaardige voeding nodig hebben.

Niet iedereen kan plotseling met minder maaltijden toe. Dat is iets wat je moet trainen. Stapje voor stapje leer je het lichaam weer het opgeslagen vet te verbranden. En stapje voor stapje verdwijnt dan de leververvetting en het buikvet. Hoe meer snelle suikers je blijft eten, hoe moeilijker dat is. Ga dan meer eiwitten en vetten, en minder koolhydraten eten, dan wordt het makkelijker om minder vaak te eten.

Wil je de hele studie nog eens nalezen? Koopman KE, Caan MW, Nederveen AJ, Pels A, Ackermans MT, Fliers E, la Fleur SE, Serlie MJ. Hepatology. 2014 Aug;60(2):545-53. doi: 10.1002/hep.27149. Epub 2014 May 13. Hypercaloric diets with increased meal frequency, but not meal size, increase intrahepatic triglycerides: a randomized controlled trial.

Yvonne van Stigt; Master in de klinische Psycho Neuro Immunologie

Vorige week heb ik gevraagd om voedingsdagboeken in te sturen, zodat ik anoniem een aantal casussen kon bespreken. Nou, dat heb ik geweten. Er zijn zoveel berichten binnengekomen dat ik helaas niet iedereen kan behandelen, maar ik ga er zeker een aantal uitzoeken. Vandaag is de aftrap met de eerste casus. Deze gaat eigenlijk verder dan ik voor ogen had, de betreffende dame heeft meteen haar medisch dossier bijgevoegd. Vanwege de aard van casus heb ik een uitzondering gemaakt en heb ik toch besloten om deze vraag te behandelen. De betrokkene heeft de tekst vooraf goedgekeurd.

Een dame van 67 jaar met diverse klachten. Er is osteoporose geconstateerd, haar cholesterolwaarden zijn verhoogd, maar haar grootste probleem is droogte van de slijmvliezen. Vooral het speekseltekort speelt haar parten. Daarnaast heeft zij extreme slaapproblemen, darmklachten, zoals extreme, pijnlijke gasvorming en obstipatie. Zij heeft een BMI van 19 (dat is wat mager).

Zij stuurde haar bloeduitslagen mee; zij had een laag Hb en ijzerwaarde, een lage vitamine B12 waarde, maar een normale foliumzuurwaarde.

Opvallend was haar toon in de mail, zij wilde wel graag weten wat ik kon adviseren, maar ze gaf aan dat zij toch echt niets in haar voedingspatroon zou veranderen. Ik heb contact met haar opgenomen en aan haar gevraagd waarom ze dat niet wilde. Zij bleek vooral bang om dikker te worden. In het gesprek wat ik met haar had, kwam ze fanatiek over. Bijna verbeten om haar situatie op te lossen, maar ook zeer duidelijk in wat zij wel of niet wil.

Haar voedingsdagboek van een gemiddelde dag.

Ontbijt: Koffie met geitenmelk, biologisch brood van haver en boekweit, jam en een sinaasappel

Tussendoor: Een kiwi en een mandarijn

Lunch: Een salade van diverse groenten, 2 tomaten met 1 el olijfolie en citroensap

Tussendoor: Een schaaltje bruine bonensalade met paprika

Avondmaaltijd: Een gekookt ei ( maar niet meer dan 3 in de week) bruine bonensoep met tomatensalade.

Voor het slapen: Een schaaltje geitenyoghurt met honing

Deze casus is complex, maar wel interessant. Gelet op haar voedingsdagboek wordt duidelijk dat zij erg weinig eiwitten binnenkrijgt.
Haar felheid en fanatieke houding deden mij vermoeden dat zij langdurig veel stress gehad moet hebben. Bij navraag bleek dat te kloppen. Is dat fanatisme dan niet gewoon karakter? Naar mijn idee hoeft dat niet, ik zal uitleggen hoe dat zit.

Bij chronische stress gebruikt een lichaam eiwitten (eigenlijk aminozuren) als brandstof. Van die aminozuren maak je dan glucose om in de cellen als brandstof te gebruiken. Door jarenlang eiwitten om te bouwen naar glucose, en daarvoor eiwitten uit je botten (osteoporose), huid en spieren te gebruiken, ontstaat er een eiwittekort. Dan wordt het moeilijker om de juiste neurotransmitters te maken. Je zult dan een periode extra veel eiwitten moeten eten om het tekort aan te vullen.

De rustgevende neurotransmitter GABA wordt opgebouwd met l-glutamine, met behulp van vitamine B12. Slijmvliezen hebben echter ook l-glutamine nodig, net als het brein en het immuunsysteem. Deze laatste twee kunnen zelfs l-glutamine rechtstreeks als brandstof verbranden.

In het gesprek bleek dat zij mijn advies om haar eiwitinname te verhogen niet zou opvolgen. Zij had dit advies eerder gekregen, maar toen zij dat opvolgde was zij zwaarder geworden. Zij vond zichzelf al te dik. Deze dame vertoont tekenen van een tekort aan GABA. Zij is erg gestresst, fanatiek, angstig en zenuwachtig. Om GABA weer op te bouwen zou ik haar daarom l-glutamine adviseren. Vitamine B12 vind je alleen in dierlijke producten. Haar voeding bevat weinig tot geen dierlijke producten. Dat verklaart niet alleen het eiwittekort maar ook de lage B12 waarde. Zij had al veelvuldig vitamine B12 geslikt, maar bleek bij navraag deze zuigtabletten in zijn geheel door te slikken. Bij veel mensen heeft de suppletie dan weing tot geen effect. Mijn advies is om allereerst de zuigtabletjes op de goede manier in te nemen, en daarna te kijken hoe het ervoor staat. De opname van B12 via het mondslijmvlies verloopt meestal goed, maar bij slijmvliesproblemen kan het zijn dat de B12 minder goed wordt opgenomen. Indien de B12 waarde niet verbetert, kan zij beter overstappen op injecties met methylcobalamine. Deze zijn in Duitsland goed te vinden.

De lage Hb waarde kan veroorzaakt zijn door een ijzerprobleem, maar ook door een eiwittekort. Ik hoop dat bij haar de Hb waarde en de ijzerwaarde zullen stijgen door suppletie van l-glutamine en vitamine B12. Het heeft mijn voorkeur om haar eiwitgehalte via voeding te verhogen, maar door haar (onterechte) angst om dik te worden wil zij hier niets van weten.

Daarbij heeft zij extreem veel last van gasvorming in de darmen. Gelet op haar voedingspatroon is het mogelijk dat zij teveel darmflorabacteriën heeft die zich vermeerderen door het eten van (te)veel vezels. Een darmfloraonderzoek zou hier uitsluitsel in kunnen geven. Een mogelijke oplossing hiervoor is het volgen van het FODMAPdieet. Dat is een dieet waarbij specifieke vezels uit de voeding worden weggelaten. Ik zie zo’n dieet als ondersteuning, ofwel symptoombestrijding. Beter zou het zijn om de darmflora te reguleren. In eerste instantie adviseer ik haar om in elk geval de peulvruchten en de nachtschadeplanten (tomaat en paprika) te vermijden.

Natuurlijk zullen al haar klachten niet als sneeuw voor de zon verdwijnen. Ik heb haar een paar basiszaken geadviseerd, en haar daarna doorgestuurd naar één van de bij deze website aangesloten behandelaars. Wanneer zij rustiger wordt doordat het lichaam weer GABA kan aanmaken, zal zij minder moeite hebben om haar eetpatroon echt goed aan te pakken.

In deze casus lopen er een aantal zaken door elkaar heen, die allemaal weer met elkaar in verband staan. Je ziet nu hoe ingewikkeld het is om de puzzel op te lossen. Een behandelaar staat voor de moeilijke keuze tussen het aanpakken van de neurotransmitters om de bereidheid tot verandering te bewerkstelligen, of het behandelen van de spijsvertering om zodoende ook iets aan de slijmvliezen te doen. Voor deze dame was het in elk geval prettig om te horen dat er nog mogelijkheden zijn om haar klachten te verbeteren. Van haar internist had zij te horen gekregen dat er niets aan te doen was, en dat zij er maar mee moest leren leven.

Yvonne van Stigt; Master in de klinische Psycho Neuro Immunologie

Wie kent het niet? Te moe om te sporten, geen zin om je bed uit te komen. Afgepeigerd op de bank na een dag werken, kortom geen zin om te bewegen!

Gelukkig zijn er veel mensen die wel zin hebben om te bewegen, zij staan ’s morgens fit op en springen hun bed uit om aan de gang te gaan. Zij posten foto’s op facebook van bootcamps, door de modderwroetende mensen, en vertellen enthousiast over hun volgende uitdaging. Zij kunnen zich niet voorstellen dat anderen dit gevoel niet kennen, en wijzen soms met de vinger, of maken anderen uit voor slappelingen, watjes of luilakken. Terecht?

Als je het zware gevoel wel herkent, weet je eigenlijk het antwoord op mijn vraag al wel, ben je lui of moe? Het voelt als lui, maar het is moe. Hoe werkt dat nu eigenlijk?

Het lichaam heeft het goed geregeld. Het brein zorgt ervoor dat je kunt overleven. In tijden van voedselschaarste, en dus brandstoftekort, zal het brein alles doen om te overleven. Het zal ervoor zorgen dat je niet gaat bewegen (tenzij je in gevaar bent) om brandstof te sparen. De spieren vragen namelijk veel brandstof, maar het brein heeft zelf ook brandstof nodig, net als je immuunsysteem. Nu zal het brein pas als laatste zichzelf uitschakelen, want hoe kun je overleven als je brein niet werkt? De spieren kunnen wel af en toe met minder brandstof toe. Door de spieren minder brandstof te geven draait je brein automatisch de zin in bewegen om in apathie, lusteloosheid en vermoeidheid, en dat allemaal als beschermingsmaatregel.

Hetzelfde gebeurt bij een overactiviteit van het immuunsysteem. We weten allemaal dat je geen zin hebt om te bewegen als je griep hebt. Het zou ook niet handig zijn als je wel zou gaan bewegen met griep. Het immuunsysteem heeft bij griep heel veel extra brandstof nodig, en dat heeft als gevolg dat het brein de brandstofverdeling verandert.

Nu is er alleen in onze maatschappij geen sprake van een voedselschaarste, er is juist een overschot. Er is de hele dag wel iets te vinden wat je kunt eten. Hoe kan het dan, dat er zo velen zijn die niet kunnen/willen bewegen? Zijn deze mensen dan toch lui?

Nee, het zit anders. Bij veel mensen is er sprake van stress, waardoor het brein meer brandstof nodig heeft, en de spieren op rantsoen zet. Langdurige, chronische stress is een belangrijke oorzaak van een non-permissive brain. Vervolgens kan ook een overactief immuunsysteem teveel brandstof vragen. Denk dan aan een ontsteking ergens in je lichaam, veel allergieën, of een niet passend voedingspatroon waardoor het immuunsysteem overuren draait. Nu is stress (en ook een overactief immuunsysteem) geen probleem voor een korte periode. De problemen ontstaan pas na langere tijd. Je kunt het daarom als een belangrijk signaal van je lichaam zien als je niet wilt bewegen. Toch gek dat maar weinig artsen hier aandacht aan schenken.

Willen bewegen is een teken van gezondheid, niet willen bewegen is een signaal dat er iets mis is.

En wat dan? Stel je herkent je in mijn verhaal, hoe los je dat dan op? Om te beginnen kan ik duidelijk zijn, het is een serieus signaal, wat je niet moet negeren. Zeker niet als het langer duurt dan een week of drie. Het laatste wat je moet gaan doen in zo’n situatie is jezelf gaan uitputten met intensief sporten. Laat je niet over de kling jagen door een zogenaamde professional die je wel eens even zal laten voelen wat sporten is. Daarmee ga je voorbij aan wat je lichaam aangeeft, en kom je van de regen in de drup.

Toch is het belangrijk dat je wél beweegt. Ga daarom rustig bewegen, lekker wandelen, liefst buiten in de vrije natuur. Voor dames die toch echt het verzamelen nog in de genen hebben, is winkelen een zeer motiverende methode. Het kopen van een paar schoenen is dan een zeer bevredigende bezigheid. ;) Dagelijks twee keer een half uurtje wandelen is een goed begin. Wanneer je zin krijgt in meer beweging ben je op de goede weg.

Natuurlijk zul je iets aan de stress moeten doen, en ook is het verstandig om eens te gaan onderzoeken waarom jouw immuunsysteem overuren draait. Gelukkig hoef je dat niet zelf uit te zoeken. Er is op deze website een grote groep professionals die deze principes begrijpt en je hiermee kan helpen. Succes!

Yvonne van Stigt; Master in de klinische Psycho Neuro Immunologie